کتاب «اطلس شیعه» نوشته رسول جعفریان به زبان عربی ترجمه و منتشر شد.

اطلس شیعه ثمرة مبارکی بود که بر اساس گفته مؤلف محترم در متن فارسی، اصل آن بر اساس سفارش مقام معظم رهبری به سازمان جغرافیایی به وجود آمد. این اطلس در طول سال‌های 85 تا 86 توسط حجت الاسلام و المسلمین دکتر رسول جعفریان تألیف شد. در این راه جمعی از محققین در تدوین مطالب و نقشه ها به ایشان یاری رساندند. در سال 1387 این کتاب در قطع رحلی بزرگ توسط سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح منتشر شد. سپس در قطع رحلی کوچک در سال 1391 به محققان ارائه گردید.

پس از انتشار متن فارسی و استقبال چشمگیر محققان داخلی از آن، در نمایشگاه تهران و چند جای دیگر، محققان و اساتید خارجی ترجمه آن را به عربی خواستار شدند تا استفاده آن بیشتر شود. چند گروه و مؤسسه اعلام آمادگی برای ترجمه آن کردند اما بعد از رایزنی‌های مختلف ترجمه آن به دکتر نصیر الکعبی از اساتید عراقی دانشگاه کوفه واگذار شد و وی به همراه آقای سیف علی از پژوهشگران عراقی مقیم ایران آن را به عربی ترجمه کردند. تمام مطالب، جداول و نقشه‌ها به عربی برگردانده شد و طراحی آن در المرکز الاکادیمی للابحاث در شهر نجف اشرف شروع شد. چند نفر از مهندسین و اساتید جغرافی در نجف اشرف به این کار یاری رساندند و پس از تلاش و پشتکار فراوان، ترجمه آن نهایی شد.

البته در راه ترجمة آن باید به پشتیبانی اولیة جناب حجت الاسلام و المسلمین شهرستانی (زید عزه) نماینده حضرت آیت الله العظمی سیستانی در ایران اشاره کرد. ایشان پس از استقبال جامعه علمی از اطلس شیعه و درک ضرورت ترجمه آن، از حمایت مالی این کار دریغ نکردند. جناب جعفریان به نمایندگی از نشر مورخ نیز دائم پیگیر ترجمه و اشراف بر آن بود.

پس از آن امور فنی چاپ آن به علت هزینه سنگین و بحران کاغذ و تورم روزافزون بین چند مؤسسه به طور مشترک تقسیم شد. در پیگیری امور چاپ آن مؤسسه الهدی نقش مهمی داشت.

اکنون که مرسوم شده سیاسیون عیدانه اقتصادی به ملت می‌دهند، اطلس شیعه، عیدانه‌ای است فخیم و فرهنگی، و البته بدون هیچ چشمداشتی تقدیم به محققان. امتیاز ترجمه عربی بر اصل فارسی، در آن است که انتقادات محققان مورد توجه قرار گرفت و اشکالات آن در متن، نقشه‌ها و ... برطرف شد.

ترجمه عربی اطلس شیعه در آستانه نمایشگاه کتاب تهران به طور مشترک توسط المرکز الاکادیمی للابحاث، نشر مورخ، موسسه الهدی و نشر سوره مهر منتشر می‌شود. پیش بینی می‌شود این کتاب در کشورهای اسلامی با استقبال خوبی رو به رو شود. ناشران عرب خواستار توزیع آن در کشورهای عراق، لبنان، مصر و سوریه هستند.

اطلس شیعه با تعریف شیعه و تاریخ آن در قرن اول و با تبیین نقش حضرت علی (ع) در جنگ‌های صدر اسلام آغاز شده و پس از آن، دوره به دوره همراه با تقسیم‌بندی حوزه‌های جغرافیایی جهان اسلام، تاریخ شیعه را بررسی می‌کند.

در این کتاب تشیع به معنای وسیع مورد توجه قرار گرفته و اسماعیلیه، زیدیه و علویان نیز مورد توجه بوده‌اند.

بخش مفصلی از «اطلس شیعه» به تعریف شیعه، فرقه‌های شیعی، دولت‌های شیعی، علمای مهم شیعه و نقشه‌های مربوط به منطقه غدیر اختصاص دارد. این کتاب از 12 فصل تشکیل شده که در آنها علاوه بر اطلاعاتی درباره تشیع در ایران، مطلبی در زمینه تشیع در عراق، جزیره العرب، شامات، آفریقا، شبه قاره هند و افغانستان، قفقاز و ترکیه، اروپا و آمریکا ذکر شده است.

در اطلس شیعه اطلاعات مربوط به هر یک از ائمه (ع) اعم از مکان تولد، استقرار حوزه جهان اسلام در زمان آنها، سفرهای معمولی و سیاسی ایشان به انضمام نسب، خاندان، اجداد مادری و مدفن آنها روی نقشه‌های مربوط به آنها ترسیم شده است.

تدوین اطلاعات مربوط به 12 امام (ع) و 40 مجتهد درجه یک تاریخ شیعه در اطلس شیعه به چشم می‌خورد.

کتاب اطلس شیعه در دومین دوره جایزه جلال آل‌احمد و در بخش تاریخ مستندنگاری، به عنوان شایسته تقدیر معرفی شد.

منبع:مجلس