غفلت ناشران از ظاهر کتاب، به دلیل عدم درک درست تاثیر آن است

چکیده:

مدیر انتشارات «کتاب ناب» گفت: محتوای کتاب به تنهایی ارزشمند است اما ما برای انتقال صحیح و بهتر همین محتوای ارزشمند نیز باید به زیبایی توجه کنیم و از سویی با طراحی بد نباید موجب آزار مخاطب شویم.

حجت الاسلام محمد کاظم شمس مدیر انتشارات «کتاب ناب» و عضو هیات مدیره «منا» در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی «منا نشر»، شکل ظاهری کتاب را در جذب مخاطب مهم توصیف و اظهار کرد: بعد از محتوای یک کتاب، آن چه می تواند در جذب مخاطب موثر باشد شکل ظاهری کتاب است و حتی کسانی که با توجه به محتوای کتاب به سراغ آن می روند، در شرایط مساوی از میان دو کتاب هم سطح آن را که شکل ظاهری بهتری دارد، برمی گزینند.

وی اهمیت شکل یک کتاب را امری بدیهی و روشن دانست و گفت: انسان به صورت فطری به دنبال زیبایی است و در میان یک طراحی حرفه ای و غیرحرفه ای کار صحیح و زیباتر را تشخیص می دهد.

این ناشر ادامه داد: معمولا طراحی روی جلد کتاب به دو شکل صورت می گیرد؛ بر اساس نام و محتوای کتاب و گاهی طرح های گرافیکی که الهام کننده محتوا باشد. و اولین چیزی که پیش از انتخاب محتوای کتاب به چشم می آید، طرح جلد و گرافیک کتاب است.

شمس معقد است قصد از انتشار یک کتاب، انتقال پیام است و ما باید برای انتقال پیام از استانداردهای صحیح استفاده کنیم و این رسالت حرفه ای ناشر است که همه چیز را درست و به جا به کار برد.

عضو هیات مدیره مجمع ناشران انقلاب اسلامی در ادامه به انتخاب نام کتاب نیز اشاره کرد و گفت: انتخاب عنوان کتاب نیز در ردیف جذابیت های ظاهری کتاب است. اگر کتابی از محتوای خوبی برخوردار باشد اما سلیقه خوبی در انتخاب نام آن به کار نرود، نمی تواند محتوای آن را پوشش دهد.

وی افزود: نام کتاب علامت است و باید نشانه ای از محتوای کتاب باشد. دقت در انتخاب نام حتی اگر مجبور به استفاده از زیرنویس باشیم می تواند در جذب مخاطب تاثیر بسیار زیادی بگذارد و نگاه او را در میان صدها کتاب در ویترین جلب کند.

به گفته شمس حتی اگر ناشر در چاپ کتاب از استانداردها استفاده نکند و مخاطب بر اساس ضرورت، کتاب را تهیه کند سبب آزار و رنجش او خواهد شد در حالی که غرض ما این است که مخاطب کتاب را با آرامش مطالعه کند و تمام فکر و ذهنش متوجه محتوا باشد.

مدیر انتشارات «کتاب ناب» در کنار ملاک جذابیت و استاندارد بودن کتاب به ویرایش نیز اشاره کرد و گفت: ما باید منظور خود را در روشن و کوتاه ترین عبارت برسانیم. انتخاب نوع فونت مناسب، ویرایش ظاهری متن، صفحه آرایی، طراحی و گرافیک جلد، طراحی داخلی صفحات  از جمله مواردی است که همه بر فروش کتاب موثر هستند.

وی ادامه داد: بنده در انتشارات «بوستان کتاب» این مساله را تجربه کردم. کتابی را با طرح جلدی سطح پایین به بازار داده بودیم که چندان مورد توجه قرار نگرفت و سپس طرح جلد را تغییر دادیم و به فاصله کوتاهی از انتشار، به تجدید چاپ های متعدد رسید در حالی که محتوا یکی بود.

این عضو هیات مدیره «منا» با بیان این که طراح جلد را می توان نویسنده دوم کتاب نامید، اظهار کرد: ما این را در کتاب های کودک مشاهده می کنیم که نام تصویرگر در کنار نام نویسنده می آید چراکه با توجه به حجم کم محتوای در واقع تصویرگر نیز پیام رسان محتوای کتاب است.

وی درباره عدم توجه ناشران به مسائل هنری انتشار یک کتاب، تصریح کرد: مدیریت صنعت نشر ما هنوز به شکل سنتی انجام می شود درحالی که اگر ناشران آموزش های تخصصی دیده باشند، با ارتقای دانش، به سوی استاندارد و زیباسازی کتاب گرایش خواهند داشت.

شمس ادامه داد: از سوی دیگر طرح جلد ممکن است هزینه بر باشد که ناشران به دلیل این هزینه چندان زیر بار طراحی جلد حرفه ای نمی روند. در حالی که غافل هستند اگر این هزینه ناچیز را انجام دهند، سرمایه شان بیشتر و سریع تر بازمی گردد.

به گفته مدیر انتشارات «کتاب ناب» یکی دیگر از دلایل غفلت ناشران از جنبه های هنری، استدلال غلطی است مبتنی بر این که انتشار کتاب یک کار فرهنگی است و توجه به جنبه های دیگر زیاد مهم نخواهد بود.

وی افزود: محتوا ارزشمند است اما ما برای انتقال صحیح و بهتر همین محتوای ارزشمند نیز باید به زیبایی توجه کنیم و از سویی با طراحی بد نباید موجب آزار مخاطب شویم. زیبایی در آموزه های دینی ما بسیار مورد تاکید قرار گرفته است و ما نیز باید به این نکته توجه داشته باشیم.

منبع:منا