منهج الفاضلین فی معرفة الائمة الکاملین

چکیده:

منهج الفاضلین فی معرفة الائمة الکاملین، فاضل‌الدین محمد بن اسحاق حموی خراسانی، تصحیح سعید نظری توکلیانتشارات موسسة بوستان کتاب، 1391ش، قم.


منهج الفاضلین فی معرفة الائمة الکاملین، عنوان کتابی است که فاضل‌الدین محمد بن اسحاق حموی خراسانی، در موضوع کلام شیعه تألیف نموده است.

این اثر به سال 1389 به همت سعید نظری توکلی، تصحیح شده و به سفارش دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیه قم توسط انتشارات موسسة بوستان کتاب به چاپ رسیده است.

  از سرنوشت و احوال مولف اطلاع زیادی در دست نیست به جز اینکه وی از شاگردان فاضل تونی بوده و در دوران شاه تهماسب صفوی می‌زیسته و تا سال 938ق در قید حیات بوده است.

  آثار وی عبارتند از:
منهج النجاة: از این کتاب هیچ اثر و نشانی در دست نیست.
انیس‌المومنین: این کتاب که در سال 1363 به همت میرهاشم محدث و توسط بنیاد بعثت به چاپ رسیده، در حقیقت خلاصه‌ای از منهج النجاة است که در موضوع بررسی زندگانی پیامبر (ص) و دوازده امام معصوم (ع) پرداخته شده است.
منهج‌الفاضلین فی معرفة الائمة الکاملین:

   محتوای این کتاب و فصول ابوابی که در آن بررسی شده به این ترتیب قابل معرفی است:
مقدمه:

 شامل بررسی اجمالی نظرات کلامی شیعیان و اشاعره و مقایسة آنها با یکدیگر.
باب اول: در بیان آنکه مذهب امامیه واجب‌الاتّباع است؛ در اثبات لزوم پیروی مسلمانان از مذهب شیعه با دلایل عقلی و نقلی و آیات قرآن. در پنج وجه.

وجه اول و دوم و سوم در اثبات و ذکر دلایل

وجه چهارم شامل موارد زیر:
تسطیح قبور.
درود فرستادن بر امامان معصوم (ع).
انگشتر کردن در دست راست.
نام بردن از خلفا در خطبه.
شستن پاها در وضو.
بازداشتن از متعة زنان و متعة حج.
منع میراث پیامبر (ص).
ماجرای خالد بن ولید.
تخلّف از سپاه اسامه.
کسب درآمد روزانه از بیت‌المال.

وجه پنجم در توضیح و بررسی:
امامت امیرالمومنین علی (ع).
امامت امام حسن و امام حسین (ع).
امامت امام سجاد (ع).
امامت امام باقر (ع).
امامت امام صادق (ع).
امامت امام کاظم (ع).
امامت امام رضا (ع).
امامت امام جواد (ع).
امامت امام هادی (ع).
امامت امام حسن عسکری (ع).
امامت امام مهدی (عج).
باب دوم: اثبات امامت امیرمومنان علی (ع) با دلایل عقلی و نقلی در پنج منهج:

منهج اول: در ادلة عقلیه.

منهج دوم: در ادلة عقلیِ موکّد به براهین نقلی و عکس آن.

منهج سوم: در ادلة مأخوذه از کلام ربّ‌العالمین که دال است بر امامت امیرالمومنین (ع).

منهج چهارم: در ادلة مأخوذه از احادیث سیدالمرسلین.

منهج پنجم: در ادله‌ای که دال است بر امات حضرت امیرالمومنین (ع) که مستنبط گشته از احوال آن حضرت.
باب سوم: در ذکر هفده دلیل در اثبات امامت سایر ائمه (ع).
باب چهارم: چگونگی به حکومت رسیدن ابوبکر و رفتارهای زشت سه خلیفة نخست در پنج فصل:

فصل اول در کیفیت بیعت کردن مردم بر ابوبکر به امامت بعد از پیامبر (ص).

فصل دوم در کیفیت طلب کردن بیعت از امیرالمومنین (ع).

فصل سوم در مطاعن ابوبکر که دال است بر بطلان امامت او.

فصل چهارم در ذکر بعضی از مطاعن عمر.

فصل پنجم در ذکر شمه‌ای از مطاعن عثمان.
باب پنجم: نقد دلایل اهل سنت در دلایل خلافت و فضیلت ابوبکر، عمر و عثمان در شش فصل:

فصل اول در ذکر ادله‌ای که مخالفان به زعم خود ایراد کرده‌اند بر امامت ابوبکر.

فصل دوم در توضیح مفهوم و مدلول آیة غار و غیرها من الایات، که زعم مخالفان آن است که آن آیات دال است بر فضیلت ابوبکر.

فصل سوم در نقل کردن احادیث مفتری که در فضیلت ابوبکر و عمر روایت کرده‌اند و تبیین عدم صحت آن.

فصل چهارم در نقل کردن احادیث موضوعه که در فضیلت ابوبکر روایت کرد و تبیین عدم صحت آن.

فصل پنجم در روایت کردن اخبار کاذبه که در فضیلت عمر روایت کرده‌‌اند و توضیح کذب آن.

فصل ششم در نقل کردن احادیث کاذبه که در فضیلت عثمان روایت کرده‌اند و توضیح عدو صحت آن.

خاتمه: نقد و بررسی حدیث فضیلت (عشرة مبشّره) ده تن از یاران پیامبر (ص).

تصحیح مذکور بر پایة 10 نسخة خطی انجام شده و مصحح از روش مزجی و یا تطبیقی بهره گرفته است

منبع:+