گزارشی از بزرگداشت پنجاهمین سالگرد ارتحال آیت الله سید محمدهادی میلانی

به گزارش "پایگاه اطلاع رسانی کتاب ناب" به نقل از گزارش خبرنگار شفقنا

رهبر انقلاب اسلامی: آیت‌الله میلانی احیاگر حوزه علمیه مشهد بود 

متن سخنان رهبرانقلاب اینجا

آیت الله اعرافی: مرحوم آیت الله میلانی به دنبال نام و نشان و عناوین نبود

آیت الله اعرافی مدیر حوزه های علمیه کشور با اشاره به ظرفیت عظیم حوزه علمیه خراسان گفت: به فضل الهی حوزه مشهد و خراسان حوزه ای دیرپا، اثرگذار و صاحب نقش در ادوار مختلف تاریخ ایران بوده است و در عصر مرحوم آیت الله العظمی میلانی این حوزه به یک قله و شکوه ویژه ای رسید و تاثیرات آن، حوزه های علمیه دیگر را هم تحت الشعاع خود قرار داد و این جایگاه محوریِ حوزه علمیه مشهد باعث شد که از درون آن افراد برجسته ای چون رهبر انقلاب برخیزند که امیدواریم این جایگاه، منزلت و نورافشانی حوزه خراسان، عمق و استمرار بیابد ان شاالله.

وی در ادامه به بیان ابعاد شخصیتی مرحوم آیت الله میلانی پرداخت و بیان کرد: در مورد مرحوم آیت الله العظمی میلانی ابعاد متعددی ذکر شده که به شیوایی تمام در سخنان رهبر انقلاب بازتاب داشت اما به طور کلی و به عقیده بنده، شش محور در شخصیت آیت الله العظمی میلانی نمایان است و در هر کدام از آن ها مطالب فراوانی برای گفتن وجود دارد که من سعی می کنم مروری بر این شش محور داشته و در هر محور نکته ای به فراخور دریافت خودم به عنوان یک طلبه از این چهره نورانی عرض می کنم.

وی با اشاره به  بعد فقاهت مرحوم آیت الله میلانی ادامه داد: ایشان دارای یک فقاهت جامع بوده است و از مراجعی به شمار می آیند که در فقه و اصول به معنای ویژه ممتاز، شاگردپرور و و دارای تحقیقات گسترده بوده اند. آن مرحوم شاگردان بزرگی هم تربیت کرده اند از جمله خود رهبر انقلاب و دیگر اساتید بزرگی که نشان می دهد مرحوم آیت الله میلانی در بُعد علمی و در حوزه فقاهت در قله ای مناسب بودند.

مدیر حوزه های علمیه در ادامه با اشاره به ویژگی شاگردپروری مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی بیان کرد: این عالم فرزانه یک فقیه منحصر در چارچوب احکام فرعی نبوده است و در فقه اکبر، مسائل اعتقادی و فکری، حوزه تفسیر، حدیث و در حوزه کلام و عقاید یک رویکرد نیرومند و قوی داشتند و آثاری هم از ایشان باقی مانده است.

وی با اشاره به ویژگی های خاص یک فقیه جامع و اثرگذار افزود: فقیهانی می توانند راهبر جامعه و اثرگذار باشند که از این جامعیتِ دیدگاه نسبت به معارف و اندیشه های متعالی اسلام و مکتب پرافتخار اهل بیت(ع) برخوردار بودند. نگاه عقلی و کلامی  مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی و  رویکردهای مدافعانه ایشان از مرزهای شریعت در همه ابعاد و زوایای زندگی بشرِ امروز بسیار در خور تحسین و ارزشمند است.

آیت الله اعرافی ادامه داد: ایشان در فقاهت میراث دار نائینی و اصفهانی و آقاضیاء هستند ولی همزمان در قلمرو مرزهای اعتقادی و کلامی با رویکردهای متعادل، سنجیده و عمیق در مباحث حکمی و عقلی و کلامی ورود داشتند و نقش ایشان نقش ممتازی بوده است.

وی در ادامه به تشریح بعد اخلاقی و سلوکی مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی  پرداخت و گفت: در بعد اخلاقی ایشان ضمن اخلاق حسنه ای که در رفتار و معاشرت هایشان مشهود بوده است، چند نکته دیگر نیز بسیار برجسته می نماید؛ یکی اخلاص و دوری از نام و عناوین است که اثرگذاری ایشان در خیلی از میدان ها بی نام و نشان و با اخلاص تمام بوده است. اخلاص همان گوهر نابی است که طلاب امروز ما هم باید آن را در خود عمق ببخشند.

وی بیان کرد: امتیاز حوزه های علمیه درخشش چهره های بزرگی بوده است که دور از نام و نشان پای انجام وظیفه و پیشبرد آرمان ها می ایستادند. اخلاص و انگیزه الهی ایشان زهد و قناعت ایشان و به ویژه آن سلوک معنوی سنجیده و متعادل ایشان بسیار هائض اهمیت و مورد توجه است.

مدیر حوزه های علمیه در ادامه افزود: امروزه ما در مباحث سلوکی، متاسفانه شاهد افراط و تفریط هایی هستیم اما آنچه که از مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی نقل شده و به ما رسیده، آن است که همزمان با آن ویژگی های اخلاقی، یک سلوک معنوی و معرفتی سنجیده در پرتو کتاب و سنت داشتند بنابراین اخلاق ایشان یک اخلاق متمایز، برجسته  و برآمده از سلوک معنوی در پرتو کتاب و سنت است و این بعد شخصیتی آن مرحوم بسیار دلربا و دلنشین است.

آیت الله اعرافی گفت: همه این ها راهبر طلاب و نسل جوان حوزه های علمیه است که در شعاع این شخصیت های بزرگ هم در ابعاد فقاهت، علم و اندیشه ورزی و  هم در ابعاد معنوی و اخلاقی و روحی حرکت کنند که اساس حوزه های علمیه است.

وی در ادامه با اشاره به بُعد اجتماعی و مردمی مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی، خاطرنشان کرد: وی عالمی بزرگ بود که در نجف رشد کرد، در کربلا به افاضه پرداخت و در پایان در مشهد الرضا درخشید، نورافشانی کرد و به قله های بلند هدایت مردم رسید. مرحوم میلانی در بعد اجتماعی و مردمی،عالمی است که ضمن تلاش در ابعاد فقهی و معارفی، همزمان با آن سلوک معنوی و روحی، در عرصه روابط مردمی کوشا، فعال، پیشرو و پیشگام بوده اند به گونه ای که ارتباطات مردمی ایشان از اضلاع متفاوتی برخوردار بوده و آن طور که تاریخ شفاهی و مکتوب این چهره ی درخشان نشان می دهد، ارتباطات عمومی و توده ای ایشان جذاب بوده است.

وی افزود: این عالم فقید و برجسته با عموم مردم ارتباط داشته وبا آغوش باز پذیرای آنان بود. وی در طول زندگی خویش همیشه در کنار مردم قرار می گیرد و لحظه ای از توده های مردم جدا نیست؛ اما در عین حال ارتباطات نخبگانی برجسته و ممتازی هم داشته است. ارتباطاتی که ایشان با دانشگاهیان و با نخبگان داشته اند بسیار مشهود و نمایان است.

وی درباره ارتباطات نخبگانی مرحوم میلانی ادامه داد: وی عالمی است که در مشهد مرجعیت دارد اما در عین حال با قم در ارتباط است، با نجف در ارتباط است، با تهران در ارتباط است. دایره ارتباطات ایشان در کنار آن ارتباطات اجتماعی و مردمی عام، یک دایره ی بسیار گسترده و هدفمند بوده است

مدیر حوزه های علمیه در ادامه سخنان خود به بعد مدیریتی و راهبری مرحوم آیت الله سیدمحمدهادی میلانی پرداخت و بیان کرد: در کنار همه آن معارفی که در وجود ایشان موج می زد  و در کنار آن ارتباطات، منش، سلوک معنوی و ابعاد اخلاقی، ایشان دارای نقش و حس هدایت گری در درون و برون حوزه بودند که این هم بر پرونده قطور و زرین زندگی ایشان می افزاید.

وی افزود: همه عالمان بزرگ، صاحبان اندیشه و متفکران ما دارای این حس هدایت گری و هنر و مهارتِ هدایت دیگران و جریان ها نیستند اما مرحوم آیت الله میلانی در مشهد به شکلی بنیان گذار و یک نقطه عطف در تحولات حوزه علمیه مشهد، خود منطقه مشهد، خراسان و بلکه ایران هستند. این هدایت گری و نقش آفرینی در تنظیمات اجتماعی در ابعاد شخصیتی ایشان وجود دارد.

وی با بیان اینکه مرحوم آیت الله میلانی در تحولات حوزوی هم از سبک مناسب و متعادل برخوردار بودند، گفت: ما در نوآوری ها و تحولات حوزوی گاهی شاهد روشنفکری های غلط و بی بنیاد هستیم که ارزشی ندارد و شکست می خورد و گاهی هم شاهد تصلب هایی هستیم که راه را برای آفاق جدید نمی گشاید اما مرحوم آیت الله میلانی در قم و مشهد سرآغاز تحولاتی در نظامات علمی و آموزشی بودند که در نقطه تعادل بود. ایشان هم بر بنیادها به دقت تاکید داشته اند و هم در عین حال به افق های روشن و جدید می پرداختند.

آیت الله اعرافی، مرحوم آیت الله میلانی را بر اساس ارتباطات گسترده ایشان در مشهد، نجف، کربلا و… یک شخصیت جهانی و بین المللی دانست و عنوان کرد: من نامه ها، مکاتبات و برخی از گزارش های زندگی ایشان را که تورق می کردم به خوبی می دیدم که مرحوم آیت الله میلانی شخصیتی هستند که با مصر با اروپا با جهان اسلام و با نقاط مختلف عالم در تعامل اند.

وی افزود: ایشان در درون امت بر اندیشه استوار وحدت اسلامی و با تاکید بر عدم خروج از ضوابط دقیق فقهی و شریعت پایبند بودند در ارتباط با ادیان و چهره های دیگر روی باز داشته و اهل تعامل و گفتگو بودند. اما در برابر دشمن اهل مقاومت بودند و مواضع ایشان در ارتباط با اسرائیل غاصب آشکار و اعلام شده است.

آیت الله اعرافی در ادامه به تشریح بعد سیاسی و انقلابی شخصیت مرحوم آیت الله العظمی میلانی پرداخت و گفت: حقیقتا در میان مراجع بزرگ ما در عصر نهضت انقلاب اسلامی، آیت الله میلانی مثل یک ستاره می درخشد. ایشان از مراجع بزرگی هستند  که در پیشگامی نهضت و در ورود به میدان ها و مواقف گوناگون سیاسی با همان مبانی اصیل و درست با مرحوم امام خمینی همراهی و همدلی می کرد و تایید کرد.

وی ادامه داد: پس از عصر جدید غرب و سیل های بنیان برافکنی که نهاد دین را تهدید کرد، جهان اسلام در چند قرن گذشته وارد یک دالان تاریک و سختی شد. در گوشه گوشه عالم نهضت ها پدید آمد جریاناتی مقابل این موج تمدن غربی و مادی جهان غرب ایستاد اما این جریانات در برابر هجمه سنگین منطق مادی غرب یا منفعل و واداده شدند یا درگوشه ای به انزوا رفتند و برخی هم مسیر مقاومت را برگزیدند .

مدیر حوزه های علمیه  گفت: انقلاب اسلامی ایران کاری کرد که جهان اسلام در مقابله با این موج بنیان برافکن دین و قدسیت بشر قیام کرد . انقلاب اسلامی جهان اسلام را از وادادگی و انفعال به کنش و مقاومت فعال سوق داد. انقلاب اسلامی جهان اسلام را از مصرف اندیشه ها، نظریه ها و تئوری های غربی به تولید اندیشه و نظریه فراخواند. انقلاب اسلامی جهان اسلام را از مقاومت سطحی به مقاومت عمقی و تمدنی دعوت کرد.  انقلاب اسلامی تحول عالم اسلام را از تک ساحتی به ترکیبی سوق داد و از حرکت های سطحی و اصلاحی معمولی به سمت انقلاب و ایستادگی شجاعانه، حکیمانه و مقاومت در برابر همه ابعاد فکری و سطحی غرب فراخواند و این انقلاب پدیده جدیدی بود.

وی افزود: آیت الله میلانی این پیام بزرگِ نهضتِ جدید و امام خمینی را دریافت می کرد خود او نیز از چنین فکر فعال و کنش صحیح، حکیمانه و شجاعانه در برابر عوامل غرب و اندیشه غربی برخوردار بود.  این امتیاز بزرگ ایشان است که دارای فکر سیاسی باشد، امواج مهاجم را بشناسد و جایگاه خود را در این میدان بزرگ مواجهه تشخیص دهد.

آیت الله اعرافی در پایان گفت: امیدواریم حوزه های علمیه و حوزه عظیم و شریف مشهد بتوانند این مسیر نورانی را طی کنند و ما شاهد غلبه بر موانع و مشکلات امروز و پیشبرد آرمان های انقلاب، شهدای عالی قدر و امام شهدا باشیم.

آیت الله علم الهدی: مرجعیت کفیل ایتام اهل بیت در عصر غیبت و دوری از امامت و ولایت است

در ادامه این برنامه، آیت الله سید احمد علم الهدی نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی و خطیب نماز جمعه مشهد به سخنرانی پرداخت و ضمن قدردانی از برپایی این کنگره گفت: این محفل بعد از گذشت پنجاه سال در قدرشناسی از یک نعمت برجسته ی الهی و یک فقیه شجاع، خدمتگزار و موفق در عرصه خدمتگزاری به وجود اقدس بقیه الله الاعظم تشکیل شد که تشکر می کنم از همه اساتید محترم، علمای بزرگوار و اساتید عالی قدری که از قم تشییع فرما شدند و در این محفل حضور پیدا کردند.

وی در ادامه با بیان اینکه در هاله ی توجه به یک شخصیت با عظمت در عرصه روحانیت و مرجعیت توجه به عظمت و اهمیت جریان روحانیت، نکته قابل توجهی است افزود: مسئله روحانیت به عنوان یک جریان بزرگ از صدر اسلام و از ابتدای دعوت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم،  بر حسب فرمان الهی صادر شد. و قرآن کریم از شخصیت جریانی روحانیت به عنوان یک جریان بسیار قدرتمند در کنار رهبری امت اسلام یاد می کند که جریان ولایت و امامت نیز بعد از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم واقع شد.

علم الهدی در ادامه گفت: ائمه معصومین علیهم السلام در مقام تثبیت جریان روحانیت، برخی از اصحابشان که از یک شایستگی و برازندگی خاصی برخوردار بودند  را برای یک سلسله عملیات و کارهایی انتخاب می کردند که اگر ما امروز بخواهیم وظایف روحانیت را در حقیقتِ موردِ توجهِ ائمه بشناسیم، بایستی نوع کارهایی که به این افراد واگذار می شد را بیشتر بدانیم.

خطیب نماز جمعه مشهد در ادامه با اشاره به یکی از این صحابی ائمه معصومین بیان کرد: در زمان امام موسی بن جعفر(ع) محمد بن ابی عمیر به کارهای خاصی غیر از مسئله نقل حدیث و روایت که تبیین کننده وظایف اصلی روحانیت بود، فراخوانده شده و در عرصه های متنوعی خدمت می کرد.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی در ادامه با بیان اینکه شهرهای ری و قم در دوران ائمه معصومین مرکز علما و محدثین بزرگواری بوده است گفت:  وجود اقدس امام هادی علیه السلام حضرت عبدالعظیم را به شهر ری اعزام کردند زیرا آن خیل عظیم محدثین، راویان و علمای دوران، در منطقه ری و قم از عهده تامین  منویات خواسته شده از سوی امامت و ولایت بر نمی آیند و حضرت عبدالعظیم علیه السلام به همین دلیل به ری اعزام شد؛ و این دلالت می کند بر جریان روحانیت که یک جریان عمیق و سابقه داری از صدر اسلام است.

سیداحمد علم الهدی درادامه افزود: بعد از غیبت وجود اقدس امام زمان(عج) که دقیقا انقطاع محض بین شیعیان و مقام امامت و ولایت حاصل شد، مسئله مرجعیت در قله این جریان قرار گرفت. مرجعیت در تعابیر پیغمبر اکرم(ص) و در تعابیر و احادیث ائمه علیهم السلام به عنوان کافِل ایتام آل محمد علیهم السلام معرفی شده است. کفیل یتیم تامین کننده همه ی نیازهای یتیم است و باید آنچه یتیم در ادامه ی حیات و زندگانی خویش به آن محتاج است برای او تهیه کند.

وی در ادامه گفت: در  طول تاریخ، مسئله مرجعیت در قله روحانیت شیعه بوده اما آنچه که مهم گمارده می شود دو اصل بوده که یک اصل شامل جامعیت مرجعیت نسبت به تامین همه نیازهای جامعه می شود اعم از مسائل اخلاقی، مسائل حکمی و مسائل فکری و اعتقادی.

علم الهدی در ادامه با بیان اینکه مسئله طاغوت ستیزی در طول تاریخ مرجعیت و روحانیت شیعه وجود داشته است گفت: مراجع بزرگوار ما طاغوت ستیزی را در بهترین وجه انجام می دادند آنچه که ما را متوجه عظمت شخصیت پرفراز و نشیب این عالم جلیل القدر مرحوم آیت الله العظمی میلانی می کند، مسئله جامعیت این مرد بزرگوار نسبت به تمام مسائلی که مورد نیاز شیعه به عنوان یتیم اهل البیت علیهم السلام در انقطاع از مقام ولایت و امامت است.

این شاگرد کلاس درس مرحوم آیت الله میلانی افزود: بنده در طی هفت سال که شاگرد این استاد بزرگ بودم و در محضر ایشان حاضر می شدم با اینکه ما از شاگردان دوره های آخر بودیم اما بنده شاهد سلوک معنوی وی بودم و آنچه که از این وجود مقدس برای بنده به عنوان یک طلبه ی آن روز و به عنوان یک طلبه هشتاد و دو ساله امروز، قابل توجه و قابل تامل است دو نکته بود؛ نکته اول نوع تحلیل درسی ایشان است که رهبر انقلاب در فرمایشاتشان به خوش تقدیری این درس تعبیر فرمودند. یعنی وقتی ایشان در عرصه تدریس قرار می گرفتند ساده ترین مسائل را با چنان تحلیلی بیان می کردند که شاید از نظر یک شاگرد به عنوان یک مسئله خیلی بغرنج یاد می شد.

وی گفت: ایشان در تحقیقات، پژوهش ها و در تاملاتی که در مسئله دارد ساده انگاری نسبت به مسئله و فر نداشت یعنی دو خصوصیت متضاد در نوع تدریس ایشان بود. از طرفی بیان وی آنقدر شیوا بود که پیچیده ترین مسائل را در مقام تحلیل خود باز می کرد اما در عین این خصوصیت، مسائل خیلی ساده و فروع بسیار معمولی را آن چنان در لابه لای مقدمات علمی پیوند می زدند که به عنوان یک نقطه ساده مورد توجه شاگرد قرار نگیرد بلکه به عنوان یه مسئله علمی قطعی او را وادار به تامل و مطالعه زیادتری کند.

آیت الله علم الهدی در ادامه بیان کرد: معمولا اساتیدی که سعی می کردند مطالب را در لابه لای مقدمات ارائه بدهند، مسئله ساده را مشکل می کردند و زمانی هم که سعی می کردند مسئله را ساده جلوه بدهند و مطلب را خیلی عادی ارائه بدهند، باز منجر می شد که سطح مطلب از موقعیتی که داشت پایین تر بیاید. اما مرحوم آیت الله میلانی درست برعکس عمل می کرد از طرفی سطح مطلب را با مقدمه چینی هایی که نسبت به مسائل داشتند بالا می بردند و از طرف دیگر هم در حقیقت مطلب را آن چنان زیبا بیان می کردند که قابل فهم برای ضعیف ترین شاگردان باشد.

وی در ادامه به نقل از خاطراتی از دوران تلمذ در محضر آیت الله میلانی پرداخت و گفت: در دوره ای که ما خدمت ایشان بودیم دوره های آخر تدریسشان بود یعنی شاید طلابی که در آن دوره در درس ایشان حاضر می شدند طلاب جوانی بودند که تازه وارد عرصه درس خارج و تحقیقات فقهی و اصولی شده بودند  اما  آیت الله العظمی میلانی با اینکه در دوره های قبل، آن شاگردان برجسته و مجتهدین بزرگ در پای درس ایشان بودند و حالا مثلا با طلبه جوانی رو به رو می شدند، در برخوردها و در بحث ها به قدری زیبا برخورد می کردند که نشاط علمی را در این طلبه جوان کاملا احیا می کردند

وی افزود: ایشان بنا بر این داشتند که در خلال درسشان، نمی گذاشتند کسی اشکال کند اما اگر یک فرد مسنی یا عالم جا افتاده ای سر درس اشکال می کرد، ایشان اشکال او را مورد توجه قرار می دادند. و ایشان به حسب اون جهت اخلاقی خاص، به نکات آن فرد گوش می دادند اما فرصتی که ما برای رفع اشکال در درس داشتیم، موقعی بود که بعد از درس ایشان روی منبر می نشستند و طلبه های جوانِ امثال بنده خدمت ایشان می رفتیم و اشکالات را می گفتیم.

آیت الله سید احمد علم الهدی در پایان با نقل خاطره ای از زیارت های این عالم فقید گفت: یکی از کسانی که ملازم ایشان در حرم مطهر رضوی بود می گفت بنده هر وقت به حرم مشرف می شدم، در خدمت ایشان بودم و روزی ایشان  در حرم مشغول خواندن اذن دخول بودند که من متوجه شدم، اذن دخول را نصفه خواندند. به ایشان عرض کردم چطور شد که شما اذن دخول را نصفه خواندید؟ و ایشان فرمودند اگر حضرت اذن داده باشند چه الزامی است که اذن دخول را تمام کنم؟ یعنی مرحوم آیت الله میلانی با این توجه و با این احساس زیارت هایش را انجام می داد و آن توجهات معنوی ایشان بسیار فوق العاده بود.

حجت الاسلام و المسلمین مروی: تجلیل از علمای برجسته، مصداق احیای امر اهل بیت(ع) است

در این برنامه، حجت الاسلام و المسلمین احمد مروی تولیت آستان قدس رضوی هم به سخنرانی پرداخت و گفت: جناب عبدالسلام هروی روایتی نقل می کند از حضرت رضا سلام الله علیه که حضرت می فرمایند: رَحِم الله عَبدا اَحیا اَمرُنا. یکی از اهداف اساسی و مهم در آستان قدس رضوی عینیت بخشیدن و تحقق این فرمایش نورانی حضرت امام رضا سلام الله علیه است. حرم مطهر هم مکانی برای نورانی شدن، زیارت، آرامش و بهره مندی از این فضای نورانی و ملکوتیِ محل رفت و آمد ارواح اولیا الهی و ملائکه الله است.

وی افزود: مطمئنا هر کس در این مکان شریف و قدسی قدم بگذارد و مشرف بشود در حد توان و استعدادش از این نورانیت بهره مند می شود اما نباید فقط به این بسنده کرد. چراکه حرم مطهر دارالعلم بوده و مکانی است برای کسب معارف حقیقی اهل بیت عصمت و طهارت سلام الله علیهم اجمعین.

تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه تجلیل از علمای ربانی و عالمان بزرگ، تحقق بخشی به فرمایش امام رضا(ع) مبنی بر احیای امرشان است بیان کرد: این علمای جلیل القدر حامل تراس شیعی از نسل های قبل به ما و به آیندگان بوده و هستند. یکی از برجسته ترین این عالمان ربانی و حاملان تراس شیعی هم مرحوم آیت الله العظمی میلانی اعلی الله مقامه الشریف است که پنجاهمین سالگرد ارتحال ملکوتیه آن بزرگوار را بهانه ای برای این امر قرار دادیم.

وی با اشاره به اینکه احیای ویژگی های این عالم بزرگوار می تواند الگویی موفق و تراز برای حوزه های علمیه و بزرگان اساتید و طلاب عزیز باشد گفت:  یکی از ابعاد معنوی این عالم ربانی، تکلیف محوری است که همین نیز باعث شد ایشان نجف و قم را رها کرده و مشهد مقدس را انتخاب کند. این امر با آنکه موجب تحولی شگرف در حوزه علمیه مشهد شد اما سبب گردید که ایشان از بسیاری امور خویش بگذرد و چشم بپوشد که این برخاسته از همان اخلاص و تکلیف محوری آن مرده بزرگ است.

وی ادامه داد: وی از محضر دو استاد بزرگ و دو استوانه قوی در حوزه نجف، مرحوم آیت الله نائینی و مرحوم محقق اصفهانی بهره برد و تدریس ایشان در فقه و اصول در بالاترین تراز قرار دارد آثار ارزنده ایشان میراثی است ارزشمند در کلام شیعی که تا همیشه کاربرد دارد.

وی با اشاره به ویژگی های سیاسی مرحوم میلانی بیان کرد: از ابعاد سیاسی شخصیت والای ایشان می توان اشاراتی داشت به موارد متعددی از قبیل دغدغه مندی نسبت به مسائل داخلی ایران، نهضت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه و جهان اسلام، دارا بودن نگاه تحولی در حوزه مدیریت آموزشی حوزه،  تاسیس مدرسه عالی حسینی در مشهد و حمایت مالی گمنامانه از مدرسه حقانی قم، رسیدگی به حضور در حوزه های اجتماعی و نیز توجه به نیازهای مادی و معنوی مردم.

مروی افزود: حضور فعال و اثرگذار ایشان در زلزله ی سال چهل و هفت در جنوب خراسان و نیز توجه به ابعاد معنوی فرهنگی اعزام طلاب خصوصا در شب های جمعه به روستاهای اطراف و اکناف مشهد مقدس، بسیار نکات ارزنده ای است و امروز فرصتی است برای آستان قدس رضوی و حوزه علمیه خراسان جهت تجلیل از این عالم بزرگ و تامل در دیدگاه های قرآنی، کلامی، فلسفی، فقهی و اصولی این عالم عظیم الشان.

آیت الله شب زنده دار: مرحوم آیت الله میلانی متخلق به اخلاق الهی و یک زاهد واقعی بود

در این برنامه، همچنین آیت الله شب زنده دار دبیر شورای عالی حوزه های علمیه به بیان سخنانی پرداخت و گفت: این جلسه به عنوان تجلیل از فقیه اهل بیت، مرجع عظیم الشان، عالم جهان تشیع، حضرت آیت الله العظمی میلانی قدس الله نفسه الزکیه برپا شده و من قصد دارم توجه به جهاتی داشته باشم که موجب موفقیت اون عالم شده است زیرا این جهات برای الگوگیری و برای اقتدا به این بزرگان مورد نیاز جوامع حوزوی است.

وی ادامه داد: اولین جهتی که در این بزرگوار موجب موفقیت به معنای واقعی بود آن است که ایشان در چند دوره مختلف علوم فقهی را از محضر اساتید گوناگون کسب کرده است. و حقیقتا به سادگی کسی به جایگاه رفیع نمی رسد. در احوالات سید یزدی صاحب عروه رضوان الله علیه آمده است که ایشان فرمودند من سی بار به ریاض مراجعه داشتم برای کارهایی اعم از مطالعه و مباحثه و تدریس و تدرس.  این تکامل فقهی همین طور به آسانی برای انسان حاصل نمی شود.

آیت الله شب زنده دار در ادامه کوشا بودن، صبور بودن، استاد دیدن و شکیبایی را از عوامل موفقیت انسان در رسیدن به جایگاه های بلند علمی برشمرد و افزود: مرحوم آیت الله میلانی ابتدا برای زیارت به مشهد مشرف شده بودند اما بزرگان و علمای این شهر وقتی در ایشون کمالات علمی تقوایی و صلاحیت های مرجعیت را احساس می کنند از آن بزرگوار تقاضا می کنند که در مشهد بمانند و ایشان هم استخاره می کنند که آیه آخر سوره مبارکه ی یونس می آید که خداوند متعال می فرماید: وَٱتَّبِع مَا يُوحَى إِلَيكَ وَٱصبِر حَتَّى يَحكُمَ ٱللَّهُ وَهُوَ خَيرُ ٱلحَكِمِينَ.

دبیر شورای عالی حوزه های علمیه کشور ادامه داد: این آیه موجب می شود که ایشان می پذیرند برای خدمت به این حوزه علمیه، خدمت به اسلام و خدمت به تشیع در این شهر بمانند و به قولی اگر خراسان به نجف شیخ طوسی را هدیه داد نجف هم به خراسان سید محمدهادی میلانی را هدیه کرد و ایشان در این شهر ماندگار شدند.

آیت الله شب زنده دار افزود: همانگونه که رهبری فرمودند، مرحوم آیت الله میلانی موجب احیا این حوزه مبارک شدند و این باز درسی است برای همه ی طلاب و علما که وقتی می بینند می توانند در یک جایی در یک شهری در یک منطقه ای اثرگذار باشند و خدمت به اسلام بکنند، حتما بپذیرند که مهاجرت کرده و نورافشانی کنند. بزرگانی همچون مرحوم میلانی با آنکه موقعیت بالایی در کربلا و در نجف اشرف داشتند اما باز هم ماندن در مشهد را برای خدمت به اسلام ترجیح دادند.

وی در ادامه با اشاره با بیان اینکه این عالم بزرگوار متخلق به اخلاق الهی و دارای عدم تکلف بود بیان کرد: یکی از اسرار موفقیت رسول گرامی صلی الله علیه و آله نیز همین جهت است یعنی نباید سخنانی گفت که فهم آن تکلف بردار است و رمز موفقیت یک عالم در آن است که سخنانش استدلال و دلیل واضح داشته و قابل فهم باشد.

آیت الله شب زنده دار ادامه داد: نامه های مختلف و مقالات متعدد از این عالم فرزانه در مناسبت های مختلف و کنگره های مختلف چاپ شده که به هرکدام بنگریم می بینیم چقدر مستدل، قوی، متین و با بیان رسا نقل شده که این باعث موفقیت مرحوم آیت الله میلانی بوده است.

او درادامه زهد را یکی دیگر از مولفه های موفقیت یک عالم برشمرد و گفت: زندگی یک عالم باید به گونه ای باشد که همگان دریافت کرده باشند او دلبستگی به دنیا، به ریاست، به مال، به نام و نشان ندارد و معتقد است که هر چه هست خداست و داراییش را برای خدا و خدمت به دین خدا میخواهد. حقا این یکی از پایه های تصحیح جامعه است

دبیر شورای عالی حوزه های علمیه کشور بیان کرد: آیت الله میلانی از کسانی بود که در کنار علم، اخلاق و همه ویژگی های منحصر به فردش زاهد بود و دل به دنیا نبسته بود. و آخرین نکته که موفقیت یک عالم را درپی دارد نصیحت و دلسوزی به حال دیگران است که اگر  یک عالم به این مساله شناخته شد همه مردم دلداده او خواهند شد.

وی در پایان به نهضت امام خمینی اشاره ای داشت و بیان کرد: اگر امام امت توانست یک کشور بلکه یک دنیا را به حرکت درآورد علتش این بود که همه تصدیق کرده بودند این بزرگوار در کنار علم، تقوا و اخلاق، دلسوز مردم است امیدواریم  خدای متعال به همه ما توفیق الگوبرداری از این شخصیت اثرگزار و نیت های والای او عنایت بفرماید و ان شاالله در جامعه ما این گونه علما برای همیشه تاریخ وجود داشته باشند و نورافشانی کنند.

منبع شفقنا  تصاویر