مجمع رسانه ها مجرس

به گزارش "پایگاه اطلاع رسانی کتاب ناب" به نقل از ایسنا، متن یادداشت حسین انتظامی به این شرح است: انتخابات الکترونیکی مجمع رسانه‌ها (مجرس) در فضایی محترم و بدون التهاب با حضور ١١٢٣ رسانه برگزار شد. مجرس بر وزن مجلس، اگرچه فعلا یک نشست (فروم) رسانه‌ای است اما در صورت توفیق رسانه‌گران به عنوان پیشقراولان آگاهی و تحول، سودای مدل‌سازی برای تشکل‌ها، احزاب و حتی مُلک‌داری دارد. اما چه کسانی از مجرس می‌ترسند یا آن را برنمی‌تابند؟

١- بزن‌درروها و مخالفان شفافیت. چون در سایه شفافیت، دیگر نمی‌توان دروغ گفت، نفاق ورزید و به کسی گفت به تو رای داده‌ام، در حالی که همزمان با رقیبش، نرد عشق بازی کنی.
٢- کسانی که دیگران را نابالغ می‌شمارند و خود را قیم آنان می‌پندارند و معتقدند عوام، کالانعام‌اند و قدرت تشخیص ندارند و لذا ما وظیفه داریم ابتدا خوب‌ها را گزینش کنیم تا خیل رای‌دهندگان، صرفا از میان سبدِ گزینش‌شده‌ها انتخاب کنند.
٣- خوگرفتگان به روش‌های سنتی که اصولا از هر تغییر و تکامل و روزآمدی، گریزان و بلکه هراسان‌اند. آنان به ریش سفیدی یا انتصاب اعتقاد دارند. یا مثل قربانی و مفعول و منفعل، به عملیات روانی طرف مقابل تن می‌دهند. کمی امروزی‌تر یا روشنفکرتر که باشند به انتخابات با شیوه‌های مرسوم، باور و عادت دارند. اما چیزی از دموکراسی معکوس نشنیده‌اند و نمی‌دانند اگر فردی را انتخاب کردیم و فردایش متوجه شدیم «جو فروش ِ گندم‌نما» بوده است چه خاکی بر سر کنیم؟ آیا مجبوریم آن نابکار را تا آخرِ دوره تحمل کنیم؟ دموکراسی دیجیتال، چاره‌ی کار است و تضمین و بازدارندگی ایجاد می‌کند و فرد منتخب می‌داند اگر به وعده‌ها عمل نکند یا اگر خودکامگی و سوء استفاده پیشه کند موکلانْ این «قدرت» را دارند که او را درجا عزل کنند. لذا رفتارش با موکلان خود عوض نمی‌شود و همواره خود را بدهکار آنان و مجری منویات آنان می‌داند و مجبور است مطابق الزامات «نمایندگی» عمل کند.
۴- برگزیدگان حقه‌باز که وقتی به همت و روی دست موکلان، بالا می‌روند نردبان را می‌اندازند تا همان بالا به‌صورت ابدی جا خوش کنند و دست کسی به آنان نرسد.
۵- کسانی که با شلوغ‌بازی، پدرخوانده جا می‌اندازند. مجرس، جای پدرخوانده‌بازی نیست چون امکان رشد خوشه‌ای و صعودی را فراهم می‌آورد. یک یا چند نفر، نماینده جزیی‌ترین خوشه‌ها می‌شوند؛ آنان بین خود، نماینده انتخاب می‌کنند؛ این نمایندگان برای سطح بالاتر از بین خود نماینده انتخاب می‌کنند و این روش تا بالاترین سطح ادامه می‌یابد.
۶- اسیران سرمشق‌های منسوخ یا پارادایم‌های ناکارآمد. این که انجام هر کاری را منوط به اجازه و مجوز بدانی و مثل قواعد حکومت نظامی حتی تجمع چند نفر کنار یکدیگر ممنوع باشد منهای جنبه‌ی پدرسالارانه‌اش (پاتریمونال) اصرار بر تداوم این ایده رایج آن هم در جهان شبکه‌ای و فناور امروز، شدنی نیست و اسباب مضحکه می‌نماید. هر چند مطابق بند سوم مانیفست مجرس، این خود اعضا هستند که در باره آینده آن تصمیم خواهند گرفت.
٧- مرکز زده‌ها که به خوشه‌ها (شهرستان‌ها یا رسته‌های ظاهرا فرعی) باور ندارند و خود را عقل کل می‌شمارند. مجرس، مجال دیده شدن استعدادها است.

مجمع رسانه‌ها (مجرس) اینک با حضور پر نشاط بیش از ٢٧٠٠ رسانه، آن هم در همه‌گیری دلمردگی، نشان از دو جنبه جلوداری و پیش‌برندگی رسانه‌ورزان دارد: اولا تزریق امید و ثانیا مدل‌سازی دموکراسی دیجیتال، دموکراسی معکوس و شفافیت در مجامع و انتخابات. قدر رسانه‌ای‌ها را بدانیم.

بسم‌الله مَجریها و مُرسیها
یکی از آرزوهای دیرین، تشکیل نهادی متشکل از همه رسانه‌ها بوده است. اگرچه تشکل‌های صنفی گوناگونی داریم ولی کارکرد هر یک از آنان در حوزه تعریف خود است و بعضی از آنها شمول لازم را ندارند یا با رأی‌های وکالتی یا مانع تراشی در عضوگیری جدید، از روح نمایندگی فاصله گرفته‌اند در حالی که لازم است همه ارکان و تصمیمات، فرایندی مردمسالار داشته باشند.
به دلیل گستردگی و تنوع رسانه‌ها (از حیث تعداد، خاستگاه و کارکرد) ضرورت دارد رسته‌بندی‌هایی گوناگون و کاربردی داشته باشیم چرا که مسائل، تنگناها و مطالباتِ مثلا رسانه‌های استانی با نشریات تخصصی و رسانه‌های عمومی و سراسری متفاوت است؛ همچنان که مسائل رسانه‌های خصوصی با رسانه‌های دولتی تفاوت دارد. طی چند سال گذشته، فعالان رسانه‌ای و صنفی، پیگیر تشکیل این نهاد بودند و از من خواسته‌اند پا پیش بگذارم که نهایتا به مدل زیر رسیدیم:

1. یک مجمع سراسری مجازی از مدیران مسئول رسانه‌ها تشکیل شود. این نهاد، قرار نیست کارکرد حزبی داشته باشد تا به مناسبت‌های مختلف، بیانیه صادر کند چرا که از هدف اولیه خود (همفکری حرفه‌ای) فاصله می‌گیرد و در حد پیاده نظام اشخاص و گروه‌های سیاسی، تنزل می‌یابد و به دلیل اختلافات داخلی، به بن‌بست می‌رسد.
2. در کشور ما احزاب و تشکل‌های صنفی قبل از هر همفکری و تمرین مجوز می‌گیرند؛ بدون آن که رفتار دمکراتیک را در بین خود تمرین کرده باشند و به همین جهت، اکثرا با پدیده‌های اختلاف، انشعاب ، تعطیلی یا یأس مواجه می‌شوند. لذا در این مجمع، به جای آن که روی خودمان اسامی پر طمطراق بگذاریم تمرین رفتار وزین و دمکراتیک می کنیم. سپس اگر اکثریت قابل توجه اعضاء اصرار به ثبت داشتند، این کار را خواهند کرد.
3. تمام روابط مجمع، مبتنی بر رأی گیری است و قرار نیست فرد یا جمعی که از روی شانه های ما بالا می‌روند، قیم ما شوند. حدود اختیارات آنان هم در حدی است که وکالت می‌گیرند و به محض ناکارآمدی یا خودسری یا رفتار غیر پاسخگو، بلافاصله توسط موکلانِ خود با فردی دیگر جایگزین می‌شوند؛ یعنی بر عکس مدل‌های انتخاباتی رایج که افراد را تا پایان دوره باید تحمل کرد، با درخواست نیمی از اعضای هر رسته، انتخابات زودرس برای آن رسته انجام می گیرد. این بازدارندگی سبب می‌شود نمایندگان، خودکامه نشوند و از مفهوم وکالت فاصله نگیرند.
4. این مجمع مجازی، عمدتا از خیل مسائل ریز و درشت کل رسانه ها و رسته های آنها با شیوه‌ای علمی و متکی بر رأی اعضا، مسائل و اولویت‌های اصلی را مشخص می‌کند و همت خود را بر ارائه راهکار و آمادگی مشارکت در اجرای راه حل ها قرار می‌دهد. از این رو می‌تواند به نهادهای حاکمیتی و سایر تشکل‌ها یاری رساند.
5. عضویت در این مجمع، داوطلبانه است و هر عضوی که مدل یا روابط یا کارآمدی مجمع را نپسندید می تواند خارج شود.
6. مجمع از مدیران مسئول رسانه‌های دارای مجوز (صرف نظر از میزان نظم در انتشار) تشکیل شده است و هر مدیرمسئول در رسته‌هایی که رسانه او قرار دارد به صورت خودکار، عضو است.
7. رسانه‌های دارای مجوز در رسته‌های زیر، صورت بندی می‌شوند:

   دوره انتشار		جمع	نوع			دفتر مرکزی
   			عمومی	اختصاصی	تخصصی	تهران	غیر تهران
   چاپی	روزنامه	347	345	0	2	146	201
   	هفته نامه و دوهفته نامه	1224	1128	76	20	339	885
   	ماهنامه	1796	1230	346	220	906	890
   	سایر دوره‌های انتشار	5410	817	883	3710	2496	2916
   الکترونیک	خبرگزاری	28	22	3	3	23	5
   	پایگاه خبری	5081	4234	606	241	1391	3690
   جمع		13886	7776	1914	4196	5299	8587

   وضعیت مالکیت این رسانه ها نیز به شرح زیر است: خصوصی 11117، دولتی 2464، نهاد عمومی غیر دولتی 291، حزبی 14
8. رسته‌هایی که در گام اول تشکیل می‌شوند به شرح زیرند و به مرور، هر یک قابلیت تبدیل به اجزاء ریزتر را دارد:
   • روزنامه‌ها (در دو رسته: خصوصی و دولتی)
   • هفته نامه‌ها و دو هفته‌نامه‌ها
   • سایر نشریات ادواری
   • خبرگزاری‌ها
   • پایگاه‌های خبری
   • رسانه‌های تخصصی و اختصاصی (تک‌زمینه‌ای)
   • رسانه‌های استانی (رسانه‌هایی که دفتر مرکزی آنها در غیر از شهر تهران واقع است)
9. هر مدیر مسئول به تعداد رسانه‌های خود می‌تواند رأی بدهد. (حداکثر 3 تا در هر رسته)
10. ملاک، مندرجات پروانه است. بدیهی است در صورت تغییر وضعیت هر رسانه، در این مجمع مجازی نیز به صورت خودکار تغییر صورت می‌گیرد.
11. بعضی رسانه‌ها، بسته به مشخصات مندرج در پروانه خود، ممکن است همزمان در دو یا سه رسته عضویت داشته باشند. مثلا یک روزنامه اقتصادی که دفتر مرکزی آن در اهواز است مدیرمسئول آن همزمان در 3 رسته (روزنامه‌ها، تک‌زمینه‌ای و استانی‌ها) عضویت دارد و می‌تواند رأی بدهد و نامزد شود.
12. هر رسته (بسته به تعداد عضو) از بین خود یک تا سه نفر را به عنوان نماینده انتخاب می‌کند تا مشخصا مسائل آن رسته را دنبال کنند. جمع همه این نمایندگان -که می‌توان ادعا کرد نماینده همه رسانه‌ها هستند- مسائل عمومی را اولویت‌گذاری کرده، درصدد ارائه راهکار و پیگیری حل آن بر می‌آیند.
13. نمایندگان هر رسته همچنان که جایگاه خود را از موکلان می‌گیرند موظفند جمع‌بندی‌ها را به رأی آنان بگذارند تا مسائل و راهکارها از نظر علمی اتقان بیشتری بیاید. مضافا نمایندگان دچار خودکامگی نشوند تا از روح مردمسالاری فاصله نگیریم.
14. عمده فعالیت‌ها (بویژه نامزدی، انتخابات، جمع‌آوری نظرات، نهایی‌شدن متون و...) بصورت الکترونیکی است. با این روش (دمکراسی دیجیتال) از مدل‌های بدویِ رایج فاصله می‌گیریم و رسانه‌ها می‌توانند به عنوان قشری پیشتاز و مرجع، این روش را برای سایر شئون کشور، الگو سازی کنند.
15. از مدیران محترم مسئول رسانه‌ها تقاضا دارد با مراجعه به وبگاه majres.ir (مجمع رسانه‌ها) عضویت خود را اعلام کنند. چنانچه در هر رسته، حداقل 10درصد رسانه‌های دارای مجوز عضو شوند می‌توان انتخابات آن رسته را انجام داد. بدیهی است هر چه تعداد اعضا بیشتر باشد و نسبت مشارکت در انتخابات بالاتر باشد مشروعیت بیشتری وجود خواهد داشت.
16. بعدها می‌شود این ایده را به صاحبان امتیاز، سردبیران و روزنامه‌نگاران نیز تسری داد.
17. در این مجمع، فرایند عضوگیری و همه رأی‌گیری‌ها، شفاف و علنی است. این ابتکار، نفاق و دروغ را -که متاسفانه در جامعه ما رواج یافته است- از بین می‌برد و می‌تواند برای دیگر بخش‌های کشور از جمله احزاب، مجلس، شورای‌های شهر و ... الهام‌بخش باشد. بنابراین از کسانی که به شفافیت اعتقاد ندارند تقاضا می‌شود در این مجمع عضو نشوند.
18. برنامه من این است که پس از تشکیل مجمع، سمتی نداشته باشم و مجمع به منتخبان واگذار شود. بدیهی است چنانچه تمایل داشته باشند در تدوین شیوه‌نامه‌ها به آنان کمک خواهم کرد.

منبع +  +