ترک فعل معاونت فرهنگی وزارت ارشاد و اداره کتاب درنظارت برنشر دیجیتال

طبق سیاست رسمی کشور، ومصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و آخرین مصوبه آن، مصوبه660 وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی مکلف است، همه کتابها را قبل ازانتشار، بررسی ومجوز قبل ازچاپ صادر کند.

براین اساس چاپخانه های افست هم که مجوز فعالیت خود را از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی دریافت می کند، مکلفند، قبل از چاپ سفارش چاپی، مجوز پیش از انتشار را از سفارش دهنده دریافت کنند، و چاپ اثری بدون مجوز غیر ازناشر، برای چاپخانه هم مسئولیت آور است.

در سالهای قبل که چاپ افست رونق بیشتری داشت و متوسط شمارگان چاپ کتاب، 3000و 5000 نسخه بود، بازرسی دوره ای ازچاپخانه های افست توسط ادارات کل ارشاد انجام می شد تا اطمینان حاصل شود که کتابی فاقد مجوز چاپ نمی شود

با ظهور فناوری های تازه چاپ ازحدود20سال قبل والبته با اهدافی دیگر دستگاه چاپ دیجیتال به مرور وارد بازار شد واغلب برای بروشورها و...مورد استفاده قرار می گرفت.

با کاهش شمارگان کتاب خصوصا دردهه اخیر، متوسط شمارگان حتی200نسخه وبلکه کمتر، علیرغم کیفیت کمتر چاپ دیجیتال نسبت به چاپ افست، به دلیل مقرون به صرفه تر بودن چاپ دیجیتال بسیاری ازناشران، بجای چاپ افست از چاپ دیجیتال استفاده می کنند

البته با پیشرفت فناوری های چاپ دیجیتال جز برای افراد خبره درمواردی تشخیص چاپ دیجیتال از افست سخت است.

این مساله از جهت اقتصاد نشر قابل درک است

اما یک نکته مهم که مورد غفلت قرار گرفته وعملا وزارت ارشاد هم به روی خود نیاورده، درباور بسیاری ازناشران ومولفان این گونه است که اگر کتابی به صورت دیجیتال منتشر شد نیازی به اخذ مجوز قبل از چاپ ندارد.

متاسفانه وزارت ارشاد دراین جهت کم کاری کرده وباتوجه به اینکه اتحادیه صنف چاپ دیجیتال دربسیاری ازشهرها بااتحادیه لوازم التحریر است و احیانا همانند تهران وبرخی شهرها اصلا اتحادیه جاپخانه ندارد، عملا دخالتی دراین کار نکرده

درحالی این وزارت مکلف است طی بخشنامه ای حسب مصوبه 660 شورای عالی به همه ناشران و صاحبان چاپ دیجیتال ابلاغ کند، که کتاب حتی درشمارگان محدود وچندنسخه، نیاز به اخذ مجوز ازاداره کتاب دارد.

نکته جالب اینکه رییس اتحادیه صنف چاپخانه داران تهران اعلام کرده اینجا برای خرید ونصب چاپ دیجیتال نیاز به اخذ مجوز از وزارت ارشاد هست. طبعا بهره برداری از آن هم همین الزام را دارد. امری که تاکنون هیچ دوره به آن عمل نشده است.

متاسفانه شاهدیم بسیاری ازکتاب ها درحوزه های مختلف بااین توهم که چاپ دیجیتال نیاز به مجوز ندارد، درکشور منتشر می شود. در حالی که واقعا ممکن است برخی ازاقدام کنندگان غفلت داشته باشند.

طبعا رافع مسئولیت اداره کتاب نیست.