پديده احمدي نژاد و مسؤليت پذيري روحانيت/مهدي پورحسين

هنجار شكني‌هاي پي در پي آقاي احمدي نژاد و تيم منتسب به ايشان در هفته‌هاي اخير، موجب شده است، تحركي تازه در حوزه و روحانيت ايجاد شده، بزرگان حوزه و علماي سرشناس با كنار گذاشتن منش سكوتي كه طي سالهاي اخير پيشه كرده بودند، به صورت روشن به تخطئه عملكرد ايشان بپردازند. اين شيوه علاوه بر آن كه از منظر جلوگيري از منكرات و پايان دادن به ناهنجاري‌هايي كه در اين دولت دامنگير جامعه شده بود حائز اهميت است، از جهت اميدي كه در مردم و جامعه متدين ايجاد مي‌كند، از اهميت مضاعفي بر خوردار است. متدينان انتظار دارند روحانيت به جهت مسؤليت ذاتي كه در امر به معروف و نهي از منكر دارد، در هر شرايطي در كنار آنان بوده و كجي‌ها را ولو در حكومت و طيف منتسب به خود، با شمشير عدالت علوي كه به ارث برده است راست نمايد و در هيچ شرايطي به منكرات راضي نگردد.
 در عين حال پرسش اساسي كه ذهن جامعه را آزار مي‌دهد اين است كه مسبب اين نابساماني‌ها كيست و نقش روحانيت در اين ميان چقدر است؟
 واقعيت اينست كه اگر چه تعداد پرشماري از مراجع عظام، علماء اعلام و بدنه حوزه، از روز اول با بصيرت تمام به اين جريان نگريسته و به آن خوش بين نبوده و يا مخالفت هم مي‌كرده‌اند اما كم نبودند روحانياني كه با ظاهرنگري خاص خود چنان در فضائل اين جريان، اغراق مي‌كردند كه جامعه به اين باور رسيد كه احمدي نژاد نه تنها از جنس حوزه و حوزويان بلكه مأمور الهي است كه براي نجات ملت از آسمان نازل شده است!. اين افراد كه اتفاقاً صدايشان به مدد بلندگوهاي خاص از ديگر صداها بيشتر شنيده مي‌شد، با تمسك به خواب و خيال اين گونه وانمود مي‌كرد كه احمدي نژاد برگزيده ويژه امام عصر (ع) براي رفع گرفتاري‌ها است. به عنوان مثال در كمال ناباوري يكي از علما سرشناس در اين باره مدعي شد: "ديشب‌ يكي‌ از دوستان‌ حاضر در جلسه ‌نقل ‌كرد؛ قبل ‌از برگزاري‌ مرحل?‌ اول ‌انتخابات‌ به ‌محضر يكي‌ از علماي‌ اهواز رسيدم‌. ايشان ‌گفت‌: نگران ‌نباشيد، احمدي‌نژاد رئيس‌جمهور مي‌شود. ايشان ‌گفته‌بود كه ‌شخصي‌شب‌ بيست ‌و سوم ‌ماه‌رمضان در حال ‌احياء پيش‌از نيم?‌شب‌ به‌خواب ‌مي‌رود. در خواب ‌به‌ او ندا مي‌شود كه‌ بلند شو براي ‌احمدي‌نژاد دعا كن‌، وجود مقدس‌ ولي‌عصر (عج‌) دارند براي ‌احمدي‌نژاد دعا مي‌كنند. مي‌گويد من‌ حتي ‌اسم ‌احمدي‌نژاد را نشنيده ‌بودم ‌و اصلاً او را نمي‌شناختم‌! خود ايشان‌ نيز در تاريخ‌ دهم دي‌ماه‌ قاطعانه‌گفته ‌بود كه‌ من‌ رئيس‌‌جمهور خواهم ‌شد. كساني ‌با او شوخي‌مي‌كردند كه ‌اين‌ چه‌ حرفي‌است ‌مي‌زني‌؟ چه‌ كسي ‌به ‌تو رأي‌ مي‌دهد؟ چه ‌كسي ‌تو را مي‌شناسد؟ گفته ‌است ‌اين ‌قول ‌يادتان‌ باشد، امروز 10/10/83 است‌، من رئيس‌جمهور خواهم‌ شد! حالا خواب ‌ديده ‌يا كسي ‌به ‌او گفته ‌است‌ من ‌نمي‌دانم‌!"1
 اين عالم نامدار در اولين ‌ديدار خود با احمدي‌نژاد پس ‌از انتخابات‌ رياست‌ ‌جمهوري با‌ اغراق تمام خطاب به وي مي‌گويد: "خداي ‌متعال ‌را شاكريم ‌كه ‌زمين? ‌انتخاب‌ چنين ‌شخصيتي ‌براي‌ اين‌ دور? ‌خاص‌ از انقلاب ‌را فراهم ‌كرد و آيندگان ‌به ‌اين ‌نتيجه ‌خواهند رسيد كه ‌انتخاب‌، مشحون ‌به ‌كرامات ‌و معجزات‌ بود و از اين ‌رو توفيق ‌شكر اين ‌نعمت ‌را از خداوند خواستاريم‌. عنايات ‌حضرت ‌ولي‌عصر(عج‌) يار ملت‌ ايران ‌بود كه‌ به ‌چنين‌ موفقيتي ‌دست‌ يافت ‌و تلقي ‌ما اين‌ است‌ كه ‌اين ‌نفخ? ‌الهي ‌كه ‌در اين ‌زمان ‌در جامع?‌ ما دميده ‌شده ‌و آثارش‌ در علاق? ‌بيشتر مردم ‌به ‌دين ‌و انديشه‌هاي ‌اسلامي ‌ظهور يافته‌، مرتبه‌اي ‌از مراتب ‌چيزي‌ است‌ كه‌ در زمان ‌پيامبر اسلام(ص) تحقق‌ پيدا كرد و ان‌شاءالله مرتب?‌ كاملش‌ در زمان‌ظهور حضرت‌ ولي ‌عصر(عج‌) تحقق ‌خواهد يافت‌"2.
 ايشان اغراق را بدانجا رسانده كه اطاعت از رئيس جمهور را اطاعت از خدا دانست و گفت: "رئيس‌جمهور وقتي از طرف ولي‌فقيه نصب شد مي‌شود عامل او، و آن پرتو قداستي كه او دارد، بر اين هم مي‌تابد، وقتي شد رئيس‌جمهوري اسلامي، ‌حكمش را از رهبر يعني از جانشين امام دريافت كرد، آن قداست بر اين هم مي‌تابد، آن‌وقت اطاعت رئيس‌جمهور، اطاعت مجلس و ساير نهادهاي قانوني هم مي‌شود اطاعتِ خدا"3.
 يا روحاني سرشناس ديگري كه بخاطر منصبش، بايد در اين گونه امور بي‌طرف باشد، با تمسك به خواب و خيال در خطبه‌هاي نماز جمعه تهران مي‌گويد: "مردم با اشك و نذر و نياز و توسل به خدا در سوم تير يكي از هم‌قدهاي خود را انتخاب كردند. كمك خدا در حادثه، مشهود است. يكي از دوستان نقل مي‌كرد آن زمان سوار تاكسي شده بود و راننده تاكسي گفته بود من مي‌خواهم به آقاي احمدي‌نژاد رأي بدهم؛ زيرا مادرم كه چند سالي است مرده ديشب به خوابم آمده و گفته به احمدي‌نژاد رأي بده."4 همو در خطبه ديگر با اشاره به نام? احمدي‌نژاد به رئيس‌جمهور آمريكا مي‌گويد: "اين نامه فوق‌العاده است و عقيده من اين است كه از الهامات خدا بود... توصيه مي‌كنم اين نامه را بچه‌ها همه بخوانند و در مدارس و دانشگاه‌ها خوانده شود و صداوسيما نيز مكرر آن را بخواند... اين‌گونه حرف زدن، الهام خداوند است."5
 اين گونه حمايت‌هاي بي‌حساب و اغراق آميز آنقدر فراوان است كه در اين مجال قابل شمارش نيست اما اين ضرر غير قابل جبران را داشته كه از يك سو باعث تلقي غير واقعي نسبت به روحانيت در ميان مردم شده و از سوي ديگر توهم عجيب و غريبي در خود رئيس جمهور و اطرافيانش ايجاد كرده است كه خسارت‌هاي غير قابل جبران سياسي، اعتقادي، اجتماعي و اقتصادي، به كشور وارد كرده است. لذا پديده احمدي نژاد قبل از اين كه يك خطاي صرفاً سياسي از سوي رأي دهندگان باشد، يك تحفه ناخواسته از سوي كساني است كه با ظاهربيني به وي رنگ و لعاب ديني دادند. از اينجا است كه چه بخواهيم يا نخواهيم، مردم احمدي نژاد را هم بخاطر شعارهاي فريبنده‌اي كه سر مي‌داد و هم بخاطر حمايت‌هاي پيدا و پنهان و اغراق آميزي كه از ايشان صورت مي‌گرفت از ناحيه روحانيت و دست پرورده آنان و طبعاً مسئوليت اصلي را نيز متوجه آنان مي‌دانند.
 از اين رو اگر چه الآن موضع گيري در برابر اين جريان لازم، مفيد و قابل تقدير است اما كافي نيست. براي جبران مافات و باورپذيري مردم لازم است آنان كه به هر دليل از ايشان حمايت كرده‌اند و با پشتيباني اغراق آميز خود احتمالاً خود اين بنده خدا را به توهم وا داشته اند، با شجاعت تمام به اشتباه خود اقرار و مسؤليت اقدامات خود را بپذيرند. تنها در اين صورت است كه مي‌توان آب رفته را به جوي باز گردانده و اعتماد از دست رفته برخي از متدينان را بازيابي كرد. و اين مقدار از عالمان دين، انتظار زيادي نيست.
 پاورقي:
 1. گفتمان مصباح، رضا صنعتي، مركز اسناد انقلاب اسلامي، ص883)
 2. همان، ص881
 3. (21/5/1388)
 4. (9/4/1386)
 5. (23/4/1385)

منبع: روزنامه جمهوری اسلامی