فرهنگ نام گزینی در ایران/ از نامهای ائمه تا بازیگران

چکیده:

بررسیها بیانگر آن است که فرهنگ نام و نام گزینی ایرانیها در دهه های گذشته به دلایل مختلف دستخوش تغییر و تحول شده است.

تغییر در سلیقه های مردم در نام گزینی از مهمترین چالشهای فراروی نظام ثبت احوال کشور به شمار می رود. از اینروز مهندسی فرهنگ نام و نام گزینی برای ساماندهی وضعیت ایجاد شده ضرورتی اجتناب ناپذیر است.

بررسی تغییرات نام و نام گزینی ایرانیان در دهه های گذشته نشان می دهد که عوامل مختلفی در بروز این تغییرات نقش داشته است. گرایشهای سیاسی، فرهنگی، مذهبی، رسانه های جمعی از جمله عوامل تاثیر گذار در فرهنگ نام و نام گزینی ایرانیان بوده است.

معاون اسناد هویتی سازمان ثبت احوال کشور در این زمینه معتقد است: علاه بر مسائل ذکر شده، ارتباط با اتباع بیگانه و کشورهای خارجی نیز در تغییر سلیقه های مردم برای انتخاب نام نقش بسزایی داشته است.

محسن کرمی افزود: در کشور ما نامگذاریها از کتب، نام پیامبران، جنگجویان، امیران، دانشمندان، گلها، پرندگان، اعضای بدن، زمان و ستارگان و... صورت می گیرد.
وی اظهار داشت: تنوع نامگذاری در دختران بیشتر از پسران است و ۲۵۰ هزار نام برای دختران و ۲۱۵ هزار نام برای پسران تاکنون ثبت شده است.


وی یکی از چالشها را تغییر در سلیقه های مردم در نامگذاری برشمرد و گفت: در دهه ۵۰ به دلیل جو حاکم در کشور نامهای باستانی و اسطوره ای بعد از نامهای مذهبی رواج یافته است.

کرمی گفت: در دهه ۶۰ به دلیل پیروزی انقلاب اسلامی، نامهای مذهبی بیشتر ثبت شده و در سال ۵۸ نام "روح الله" با فراوانی زیادی مواجه شده است.

معاون سازمان ثبت احوال کشور گفت: در دهه ۷۰ نیز به دلیل تغییر شرایط و سلیقه مردم، نامهای ترکیبی بیشتر رواج یافته است.

وی افزود: در دهه ۸۰ به دلیل تاثیر رسانه های جمعی گرایش مردم به نامهای بازیگران فیلمها بیشتر شد و به عنوان نمونه نام "ستایش" در این سالها با فراوانی مواجه شده است.

معاون اسناد هویتی ثبت احوال کشور در عین حال تصریح کرد: از زمان تاسیس ثبت احوال در ایران نام "فاطمه" و "زهرا" بیشترین فراوانی را در کشور داشته است.

وی افزود: در سال ۸۹ حدود ۱۴ هزار و ۴۰۸ نفر از طریق هیئت حل اختلاف توانستند نام را تغییر دادند و بیش از هزار نفر نیز از طریق محاکم تغییر نام دادند.

کرمی گفت: سالانه هزار و ۲۰۰ نام جدید مطرح می شود و در کمیته نام ثبت می شود.

وی تشکیل کمیته شورتی نام در استانها، تشکیل کمیته عالی در ستاد سازمان، ایجاد درگاه مشاوره نام و پاسخگویی، انتشار کتابهای فرهنگ نام گزینی. برگزاری همایش ملی و استانی را از جمله اقدامات این سازمان برای مهندسی نام و نام گزینی برشمرد.

به گزارش مهر، در باور دینی و مذهبی ایرانیان، نام نیک موجب برکت، نورانیت صاحب نام در قیامت، مظهر عبودیت و آرمش و امنیت است.

همچنین نام نیک یک موضوع چند وجهی است و انتخاب نام از رسم و رسوم والدین است و قبل از اینکه شخصیت کودک شکل گیرد، والدین باید نام نیک را انتخاب کند و در غیر این صورت زمانی که کودک رشد یافت تقاضای تغییر نام می دهد.

طبق آمار جمعیت کشور ۷۵ میلیون نفر و جمعیت گلستان یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر است که در مجموع ۴۹ درصد جمعیت کشور را زنان و بقیه را مردان تشکیل می دهند.

منبع:الف