شکستن بتها در لیله المبیت، حادثه عظیم مغفول مانده

حضرت زهرا سلام الله علیها در قسمتی از خطبه خود که نقش آفرینی رسول الله را با عبارات بلند طرح می کنند می‌فرمایند «يكسر الاصنام». یعنی یکی از کارهای بسیار مهم پدرم، در هم شکستن بتها یا به صورت افکندن بتها و در هم شکستن قدرت‌های پوشالی ستم گستران بود.

به گزارش "پایگاه اطلاع رسانی کتاب ناب" به نقل از  خبرنگار شفقنا، حجت السلام و المسلمین مهدوی راد نام‌گذاری خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها به فدکیه را ظلم به این خطبه خواند و گفت: درون مایه و جهت گیری این خطبه خیلی فراتر از فدک است.

وی افزود: اگر عنوان درستی بخواهیم برای این خطبه انتخاب کنیم، «بازشناسی میراث بعث» است. اشارات و تصریحات و نکته های عظیمی در خطبه هست که مورد غفلت واقع شده است. یکی از مهمترین نقص شرح‌ها و نوشته‌های خطبه، فقدان تاریخی‌نگری به آن است.

این پژوهشگر در توضیح خطبه حضرت گفت: این خطبه حمد و سپاس و سپس نگاه مهمی به احکام دارد. به مردم خطاب می کند که چه بودید و با بعثت چه شدید. در رسیدن به این جایگاه بلند و شکستن شاخ شرک و خاموش کردن شعله های فتنه همواره پدرم علی را به کام دشواری ها می افکند. حضرت تفسیر بسیار قابل تاملی از علی ارائه کرده و سپس به علل رجعت فسادآفرین غم انگیز امت اشاره می کند. دنیا زدگی، شک بارگی، لقمه حرام، تفرقه، منیت و عوامل دیگری را بیان کرده و سپس به ماجرای فدک می پردازد. اگر ابوبکر وسط سخن نمی آمد شاید حضرت ماجرای فدک را ادامه نمی داد.

وی افزود: حضرت زهرا سلام الله علیها در قسمتی که نقش آفرینی رسول الله را با عبارات بلند طرح می کنند می‌فرماید «يكسر الاصنام». یعنی یکی از کارهای بسیار مهم پدرم، در هم شکستن بتها یا به صورت افکندن بتها و در هم شکستن قدرت‌های پوشالی ستم گستران بود.

این پژوهشگر با طرح این پرسش که شکستن بتها در کجا اتفاق افتاد؟ گفت: فتح مکه یکی از مواردی است که می توان به آن اشاره کرد. اما رد پای چشم گیر دیگری درباره شکستن بت در قبل و بعد از هجرت وجود ندارد. برخی از موارد شاید حضرت به صورت موردی بتی را دیده و دستور شکستن آن را صادر کرده و در کتب تاریخی نیز به آن اشاره شده است.

وی ادامه داد: در شرح‌ها نیز ذیل این جمله یکسر الاصنام مطلب قابل توجهی نوشته نشده است. یکی از شرح های روان و ادیبانه شرح آقای خلجی است که اصلا این قسمت را رها کرده است. ترجمه های عربی هم این قسمت را رها کرده اند. حضرت زهرا سلام الله از چه سخن گفته اند؟ آیا منظورشان شکستن بتها در فتح مکه بوده است؟

شکستن بتها در لیله المبیت، حادثه عظیم مغفول مانده

مهدوی راد گفت: از حادثه هایی که به آن توجه نشده شکستن بتها در لیله المبیت و شب هجرت است. تحلیل موسوعه امیرالمومنین علیه السلام که توسط دارالحدیث تدوین شد را من نوشتم. وقتی که آیه « وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَاللّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَاد» را به من دادند این حادثه تاریخی را دیدم. با آقای ری‌شهری تماس گرفتم. گفت از کجا این را می گویی؟ گفتم از همین نصوصی که به من دادید. گفت چیزی نشود که سنی‌ها برای ما دست بگیرند؟ گفتم اتفاقا اسناد این حادثه از اهل سنت است.

وی افزود: این حادثه سه گونه روایت دارد. یک دسته برای پیش از هجرت است، یک دسته صریح در لیله المبیت نیست و یک دسته از روایات دقیقا تصریح در لیله المبیت دارد و حضرت امیر می گویند پیامبر به من گفتند ما دو کار داریم که یکی از آنها این است که باید به کعبه رفته و بتها را بشکنیم. یکی از آنها هم خوابیدن حضرت علی(ع) به جای پیامبر(ص) بود.

لیله المبیت تجلی اخلاص علی

مهدوی راد گفت: این شب نشان دهنده قدرت و اخلاص علی بود. چهل نفر جمع شده اند پیامبر را به دلیل آنکه بتهای آنها را نمی پرستد بکشند. با این وجود پیامبر تصمیم گرفته بتهای آنها را بشکند. این تصمیم آب به لانه زنبور ریختن است.

وی تصریح کرد: در فتح مکه ترسی وجود نداشت. در آن زمان شرکی وجود نداشت. اما اقدام عظیم، بت شکنی در لیله المبیت است. حضرت علی می گوید وقتی من پتک را می زدم پیامبر می فرمودند آرام تا کسی صدای آن را نشنود. بتها را می شکنند و علی سپس جای پیامبر می خوابد.

حادثه فراموش شده لیله المبیت، بهترین احتجاج برای شیعه

این پژوهشگر تاریخ گفت: عبدالکریم خطیب ،تحلیل عالمانه ای در کتاب الامام علی بن ابی طالب دارند. می گویند قصه «و من الناس من یشتری نفسه ابتغاء مرضات الله» به گونه ای است که انسان گمان می کند خداوند آن را به گونه ای طراحی کرده که بگوید اگر بنا است در دلهره آمیزترین حادثه علی جایگزین پیامبر باشد، باید در خلافت هم او جایگزین حضرت رسول باشد. می گوید من تعجب می کنم که چرا شیعه ها به این حادثه برای خلافت حضرت علی علیه السلام تمسک نکرده اند.

وی افزود: در هیچ کدام از سیره های شیعه و سنی از این حادثه مهم خبری نیست. آقای جعفر مرتضی و آیت الله موسوی خرسان در کتاب علی امام البرره به این موضوع اشاره کرده اند. علامه امینی در بهار این مورد را آورده اما نه در سیره؛ بلکه آنجا که از نوروز بحث می کند می گویند لیله المبیت در نوروز اتفاق افتاده و این ماجرا را هم ذکر می کنند.

حزب علی مظلوم ترین حزب بعد از رحلت

مهدوی راد گفت: حضرت زهرا(س) در قسمتی از خطبه می فرمایند  «زعمتم خوف الفتنة الا في الفتنة سقطوا وإن جهنم لمحيطة بالكافرين». این یکی دیگر از جمله هایی است که باید مورد توجه تاریخی قرار بگیرد.

وی افزود: چرا حضرت از تعبیر فتنه استفاده می کند؟ فتنه فضای شبهه است و نمی توان به راحتی در آن موضع گرفت. کتاب الامام الحسین که محصول صحبت یک شب عاشورای نویسنده است می نویسد در آستانه رحلت حضرت رسول پنج حزب مشغول طراحی بودند. حزب بنی هاشم در میان آنها مظلوم ترین حزب بود. لذا علی می گوید گمان نمی کردم چنین اتفاقی بیفتد.