قم، رتبه نخست سرانه نشر کشور

در قم به نسبت جمعیتش به ازای هر نفر هفت عنوان کتاب چاپ می شود. از این جهت یعنی سرانه انتشار کتاب در کشور، قم رتبه اولی کشوری را دارد

درآمد:

اهمیت و جایگاه کتاب بر کسی از اهالی فرهنگ پوشیده نیست؛ اما در عمل آن چنانکه که بایسته آن است اتفاق نمی افتد. نه در حوزه حمایت مالی و نه ترویج واطلاع رسانی جایگاه برابر با سایر عرصه های فرهنگ ندارد.

به اقتضای سابقه و تجربه بیشتر فعالیتتم در حوزه کتاب و باگذشت 8 ماه از گذشت مسئولیت در ارشاد قم مجموعه گزارشاتی را در ارتباط با وضعیت فعلی کتاب قم به عنوان بزرگترین مرکز کتاب دینی کشور، صدور مجوز و چالشهای آن، ارتقای سطح ناشران و...در چند بخش تقدیم می کنم.

.در بخش اول به وضعیت فعلی نشر قم پرداخته شد و در بخش دوم بحث صدور مجوز کتاب و برخی چالشهای آن و این یخش به سرانه کتاب قم و....

انشاءالله  پس از آن سایر مسائل حوزه کتاب کشور، و موسسات فرهنگی نیزخواهم پرداخت.

بیش از 10 درصد نشر کشور در قم

قم از جهت سرانه نشر، مقام اول را به نسبت جمعیت خود در کشور دارد؛ به این معنی که در تهران نسبت به جمعیتش که حدود سیزده چهارده میلیون نفر است، حدود 45 میلیون عنوان در سال منتشر می شود و به ازای هر نفر سه کتاب ولی در قم به نسبت جمعیتش به ازای هر نفر هفت عنوان کتاب چاپ می شود. از این جهت یعنی سرانه انتشار کتاب در کشور، قم رتبه اولی کشوری را دارد.

حمایت های ارشاد به تناسب فعالیت و کیفیت

خوشبختانه با توجه به اینکه 10 درصد نشر کشور را قم در اختیار دارد، در خریدی که در هیئت مرکزی خرید در وزارت ارشاد صورت می گیرد، با ارسال به موقع کتابها و.. قم در سال گذشته توانست نه تنها به تناسب تولیدش بلکه سهم بیشتری از خریدهای هیئت خرید را به خود اختصاص دهد، و یازده و نیم درصد خریدها از ناشران قم انجام شد که امیدواریم با ارتقاء کیفیت در حوزه نشر، شاهد رشد و حمایت بیشتراز ناشران قم باشیم.

تسریع در فرآیندها

از کارهایی که در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان قم در چند ماه گذشته اتفاق افتاده، تسریع در فرآیندها بود؛ در فرایند انتشار، ترویج، اطلاع رسانی و عرضه کتاب. به گونه ای که در مورد حمایت خرید از ناشران، قرار شد ، هر 15 روز و نهایتا تا یک ماه،  کتاب های چاپ اول به هیأت خرید تهران ارسال شود، همین اقدام در کسب سهم خرید بیشتر از ناشران قمی تاثیر جدی داشت. قبلا گاهی تا 3 ماه وگاهی یشتر کتابها در قم می ماند. گرچه کتابی در هیئت خرید حمایت می شود که حداقل استاندارهای لازم را داشته باشد. ناشرانی که کتاب شان خریداری نشده، علی القاعده باید دلیل آن را نقص کیفیت کتاب منتشر شده جستجو کنند چون علیرغم کمبود اعتبارات، اما اگر کتاب مناسب حداقل 50 نسخه خریداری می شود.

چگونگی مشارکت کتاب در بررسی هیئت خرید

متقاضیان مجوز ترخیص کتاب بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی به ازای هر 1000 جلدی که چاپ می کنند باید دو نسخه کتاب به ارشاد تحویل دهند، تا برای کتابخانه ملی، مجلس و...ارسال شود. به طور مثال اگر کتابی پنج هزار نسخه چاپ می شود باید 10 نسخه برای این مصوبه و 2 نسخه هم برای مصوبه دیگر برای خانه کتاب و جمعا 12 نسخه به ارشاد ارائه شود تا مجوز ترخیص صادر گردد. یعنی این نسخه ها از الزامات لازم برای صدور مجوز ترخیص است تا امکان ترخیص کتاب فراهم شود.

علاوه بر اینها در صورت تمایل ناشران، برای اینکه کتاب چاپ اول در جلسه خرید مطرح شود، 2 نسخه هم برای این امر اختصاص دهند؛ یک عنوان برای جلسه خرید استان قم و یکی هم برای خرید تهران. اگر این این 2 نسخه ارائه نشود، بدیهی است، این کتاب در هیئت خرید مطرح نخواهد شد.

البته علت تشکیل نشدن جلسه خرید استانی در ششماهه اول سال، عدم تصویب اعتبار آن بود. با ابلاغ تصویب اعتبار، امیدواریم که امسال بتوانیم با تفاوت بیشتری  نسبت به سال گذشته کتابهای قم، علاوه بر خریدی که در هیئت تهران صورت می گیرد، در هیئت خرید قم انتخاب و خریداری شود تا از این طریق هم به رونق بیشتر نشر قم کمک شود.

ضمن انکه در هیئت خرید تهران از ناشران قم شاهد هستیم بحمدلله خرید خوبی در حال انجام است، هرچند به دلیل کمبود منابع، به دلیل وضعیت اقتصادی کشور، تعدادی که خرید می شود کمتر از تعداد سالهای قبل از 91 است، که منابع قابل توجهی در اختیار هیئت بود.

اعتبار خرید قم به تناسب عناوین منتشره شده نیست

امیدواریم اعتبار خرید استانی از اعتبار 3میلیار تومانی خرید استانها به اندازه سهم قم ارتقا یابد، چون سهم قم در انتشار کتاب در میان استانها به استثنای تهران، رقم 40% است. یعنی 40% کتابهایی که در استانها منتشر می شود مربوط به نشر قم است که انشاءالله اعتبار خرید هم از اعتبار مصوب برای خرید استانها به این رقم اتقا یابد تا هیئت خرید قم بیشتر بتواند در خدمت نشر قم باشد.

اطلاع رسانی تازه های نشر در رادیو قم

کتاب های چاپ اولی که برای مجوز ترخیص می آید و دو نسخه برای هیئت خرید تحویل می شود، از این فرصت استفاده می کنیم و برخی از کتاب های مناسب تر را از طریق صدای جمهوری اسلامی مرکز قم، از نیمه اردیبهشت ماه سال جاری تا کنون به صورت یک برنامه زنده، هر هفته پنج شنبه قبل از ساعت 9 صبح و در زمان محدودی که در اختیار است،به عنوان تازه های نشر استان عنوان را معرفی می شود.

به طور متوسط هر هفته پنج تا شش عنوان کتاب در این برنامه معرفی می شود، در این چند برنامه ای که تاکنون 15 نوبت بوده، بیش از 80 عنوان کتاب قم را معرفی کرده ایم.

امید است با این اقدامات، شاهد رشد و ارتقای بیش از پیش کمی و کیفی کتاب های قم که عمدتا دینی و در جهت ترویج فرهنگ اهل بیت(ع) باشیم.