آیت الله جوادی آملی: نه دست ببوسید، نه بگذارید کسی دستتان را ببوسد

چکیده:

باب شدن دست بوسی از مقامات رسمی در سالهای اخیر، یکی از معضلات فرهنگی است که پیامدهای خطرناکی دارد.

به گزارش بازتاب ؛ دست بوسی یکی از رفتارهایی است که در فرهنگ جوامع گذشته مرسوم بوده است، اما حتی در آن جوامع نیز با تغییرات جدید در عرصه فرهگ و اطلاع رسانی، این شیوه در حال منسوخ شدن است. از جمله گفته می شود امیر عبدالله، پادشاه عربستان نیز مراسم دستبوسی خود را در سالهای اخیر متوقف کرده یا دست کم پخش علنی آن را متوقف کرده است.

در این حال اخیرا یکی از شاگردان آیت الله جوادی آملی، در صفحه ویژه ایشان با اشاره به دیدار جمعی از محققین با ایشان نوشته است: یکی از دوستان به آیت الله جوادی آملی اصرار کرد دستشان را ببوسد.

ایشان با لحنی ناصحانه به ما فرمود: نه دست کسی را ببوسید و نه بگذارید دستتان را ببوسند.

من تا کنون هیچ دستی را نبوسیده ام، جز یک دست و آن هم دست امام خمینی بود و به راستی که آن دست بوسیدنی بود.

 

آن دوست عرض کرد که آخر در عالم خواب دیدم دستتان را می بوسم؛ استاد لبخند شرینی زدند و به شوخی فرمودند: همان، برو در خواب ببین.

 

البته این نکته را نیز باید اضافه کرد که استثنا قراردادن برای این موضوع می تواند خود به قاعده تبدیل شود. تعبیر آیت الله جوادی آملی مبنی بر استثنا کردن دستبوسی امام از دیگران، با وجود مقام خاص معنوی و علمی امام خمینی(ره) می تواند این توجیه را ایجاد کند که برای افراد دیگر هم گفته شود دست آنان نیز بوسیدنی است.

 

در تحف العقول هم حدیثی از امام رضا (ع) است که می فرماید: مرد دست مرد دیگری را نبایستی ببوسد، چراکه بوسیدن دستش همانند نماز گزاردن بر اوست.(ص 450؛ "لا یقبّل الرجل ید الرجل فإن قبلة یده کالصلاة له" )

 

در کتاب کافی هم از امام صادق(ع) نقل شده که می فرمایند: "سر شخص یا دست او نباید بوسیده شود، مگر دست رسول خدا یا کسی که از او قصد رسول خدا شود".

 

البته روایت شده که رسول خدا(ص) دست پینه بسته یک کارگر را بوسیدند. در زمان ما هم بوسیدن دست یک معلم فداکار توسط دکتر حسن حبیبی، معاون اول اسبق رییس جمهور یا بوسیدن دست پدران شهدا توسط احمدی نژاد، از آنجا که جنبه کرنش ضعیف به قوی ندارد، ممدوح تلقی می شود.

 


اکنون با یک جسنجوی ساده، علاوه بر تصاویری از بوسیدن دست احمدی نژاد، تصاویری مربوط به دیگر بزرگان و علما و مقامات، از جمله دو رییس جمهور سابق هم دیده می شود. البته بخش زیادی از این امر، مربوط به فرهنگ و باورهای مردم است، نه این افراد.

 

 

 

در سیره حکومتی امیرالمومنین(ع) هم موردی نقل نشده که ایشان اجازه دستبوسی به افراد داده باشند و حتی در سفر به شهر انبار نیز از دویدن مردم در تجلیل از خود انتقاد کرده و این رویه را رد کردند.

 

در نهج البلاغة آمده است که ظاهرا هنگام بازگشت از صفین، عده ای از دهقانهای شهر انبار حضرت را دیدند و به دنبال حضرت پیاده به راه افتادند و در جلوی حضرت به هم فشار می آوردند ، حضرت فرمود: چه می کنید؟ جواب دادند، این عادت ماست که با آن امرای خودمان را تعظیم می کنیم .

پس حضرت فرمودند : قسم به خدا امرای شما از این کار شما هیچ سودی نمی برند و شما با این کار خود به خود سخت می گیرید در دنیا و آخرت خود را به سختی می اندازید. چقدر زیان آور است سختی که به دنبال آن عذاب باشد وچقدر سود آور است راحتی که بعد از آن امان از آتش باشد.

منبع:19دی