صفحه نخست > مطالب دیگران- اهل بیت (علیهم السلام) / / اهل بیت علیهم السلام > نام و دعای خاص امامان در روایتی از پیامبر صلوات الله علهم اجمعین
نام و دعای خاص امامان در روایتی از پیامبر صلوات الله علهم اجمعین11 دی 1348, 03:30. نويسنده: shams |
[caption id="attachment_11294" align="alignleft" width="560"] ![]()
روایت معروفی است به این مضمون که بنا بر آنچه در شب معراج پیامبر صلوات الله علیه و آله دیدند فرموده اند: مکتوب علی یمین عرش الله ان الحسین مصباح الهدی و سفینه النجاة در عرش خدا نوشته شده که حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است. گرچه این تعبیر را مرحوم سید هاشم بحرانی، متوفای 1107 ق، در کتاب مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر، مطرح کرده است اما احتمالا نقل به معنا باشد. زیرا در منابع قدیمی تر اهل سنت و شیعه باتعبیر دیگری آمده است. که بیان گر جایگاه ویژه آن حضرت است در منابع اهل سنت ابراهیم بن محمد حموینی شافعی (متولد 644 در آمل و متوفای 722) در کتاب فرائد السمطین فی فضائل المرتضی والبتول والسبطین به سند خود این روایت را از امام حسین علیه السلام نقل می کند. از جمله در منابع شیعه در عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 1، ص 59 – 64به تفصیل این روایت بیان شده است که از دلایل مهم امامت خاصه و حاوی ذکر نام تک تک ائمه اثناعشر علیهم السلام از پیامبر صلوات الله علیه و آله است. مولف کتاب کفایه الموحدین در جلد 3 صفحه 226 این روایت و مجموعه این روایات مرتبط را بیان می کند.
در این جا آنچه در عیون اخبارالرضا علیه السلام آمده ترجمه آن ذکر می شود. و تفصیل آن روایت نسبتا طولانی که ذکر اسامی سایر ائمه علیهم السلام و دعای خاص هرکدام و نیز متن روایت، آمده، در دنباله آن می آید.
على بن عاصم از امام جوادعلیه السلام و آن حضرت نیز به واسطه پدران بزرگوار خود از امام حسین علیه السلام چنین نقل فرمودند: روزى به خدمت جدّم رسول خدا(ص) رسیدم، ابىّ بن کعب نیز در آنجا حضور داشت. رسول خدا فرمودند: خوش آمدى اى أبا عبد اللَّه! اى زینت بخش آسمانها و زمینها. ابىّ پرسید: چگونه ممکن است کسى غیر از شما زینت بخش آسمانها و زمینها باشد؟ حضرت فرمودند: قسم به خدایى که به حقّ مرا پیامبر فرموده است، [مقام] حسین بن على در آسمان بالاتر از [مقام] او در زمین است، و در طرف راست عرش الهى در باره او چنین نوشته شده است: چراغ هدایت و کشتى نجات، امام استوار، مایه عزّت و افتخار و [دریاى] علم و گنجینه. خداوند در صلب او نطفهاى پاک و پاکیزه و مبارک قرار داده است. دعاهایى به او تعلیم داده شده است که اگر هر مخلوقى آنها را بخواند خداوند- عزّ و جلّ- وى را به همراه او (امام حسین) محشور مىفرماید و در آخرت [حسین] شفیع او خواهد بود، و خداوند ناراحتى او را برطرف خواهد کرد، و به واسطه آن دعاها دین او را اداء کرده، کارش را آسان مىگرداند و راهش را روشن کرده، او را در مقابل دشمن، قوى مىگرداند، و عیوب او را آشکار نخواهد کرد. یا رسول اللَّه این دعاها چیست؟ حضرت فرمودند: بعد از اینکه از نمازت فارغ شدى در حالىکه هنوز در جایت نشستى، این دعاها را بخوان: بِکَلِمَاتِکَ وَ مَعَاقِدِ عَرْشِکَ وَ سُکَّانِ سَمَاوَاتِکَ وَ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ أَنْ تَسْتَجِیبَ لِی فَقَدْ رَهِقَنِی مِنْ أَمْرِی عُسْراً فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ لِی مِنْ أَمْرِی یُسْراً
خداوندا! به حقّ کلماتت و به حقّ آنچه عرشت را عزّت بخشیده است و به حقّ ساکنان آسمانهایت و به حقّ أنبیا و پیامبرانت از تو مىخواهم که دعاى مرا مستجاب کنى؛ زیرا که در کارهایم سختى بر من روآورده؛ لذا از تو مىخواهم بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و براى من در امور و کارهایم آسانى و راحتى قرار دهى. خداوند، با خواندن این دعاها، کارت را آسان مىگرداند و به تو شرح صدر مرحمت مىفرماید و در زمان مرگ شهادت به وحدانیّت خود (یعنى لا اله الّا اللَّه گفتن) را به تو تلقین خواهد کرد.
ابىّ پرسید: یا رسول اللَّه! این نطفه که در صلب حبیب من حسین قرار دارد، چیست؟ فرمودند: مثَل این نطفه، مثل ماه است، و آن، نطفه پسران و دختران است. هر کس از او پیروى کند به رشد و تعالى مىرسد و هر کس از او پیروى نکند، در گمراهى افتاده، به ضلالت مىرسد. ابىّ گفت: نام او و دعاى او چیست؟ حضرت فرمودند: نامش علىّ است و دعایش چنین است: اى دائم همیشگى، اى زنده پا برجا، اى که همّ و غمّ را برطرف مىکنى، اى مبعوث کننده پیامبران، اى که در وعدههایت همیشه صادق بوده و هستى. یا رسول اللَّه! آیا او وصىّ و جانشینى خواهد داشت؟ حضرت فرمودند: بله، میراث آسمانها و زمین متعلّق به او است. میراث آسمانها و زمین یعنى چه؟ حضرت فرمودند: قضاوت به حقّ، حکم نمودن بر اساس دین و دیانت، تأویل أحکام و بیان کردن وقایع آینده. حضرت فرمودند: اسمش محمّد است و در آسمانها، مونس ملائکه مىباشد و در دعایش چنین مىگوید: اى خداوندا! اگر از من راضى هستى و مرا دوست دارى، مرا و نیز برادران و شیعیانم را که از من تبعیّت مىکنند، بیامرز و آنچه را در صلب دارم، پاکیزه گردان. "یَا دَانٍ غَیْرَ مُتَوَانٍ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ اجْعَلْ لِشِیعَتِی مِنَ النَّارِ وِقَاءً وَ لَهُمْ عِنْدَکَ رِضًى وَ اغْفِرْ ذُنُوبَهُمْ وَ یَسِّرْ أُمُورَهُمْ وَ اقْضِ دُیُونَهُمْ وَ اسْتُرْ عَوْرَاتِهِمْ وَ هَبْ لَهُمُ الْکَبَائِرَ الَّتِی بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُمْ یَا مَنْ لَا یَخَافُ الضَّیْمَ وَ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ اجْعَلْ لِی مِنْ کُلِّ غَمٍّ فَرَجاً" اى که نزدیک هستى و مسامحه نمىکنى، اى أرحم الرّاحمین، به شیعیانم، وسیلهاى که با آن از شرّ آتش در أمان باشند مرحمت فرما و از آنها راضى باش و گناهانشان را بیامرز و امورشان را آسان گردان و قرضهایشان را أداء نما و زشتىهایشان را بپوشان و گناهان کبیرهاى را که غیر از تو کسى از آن خبر ندارد (یا گناههاى کبیرهاى که مربوط به تو است و حقّ النّاس نیست) به آنها ببخش. اى که از ظلم ظالمان نمىهراسى و خواب و خواب آلودگى در تو راهى ندارد، براى من از هر سختى و مشکلى فرجى قرار ده. هر کس خدا را با این دعا بخواند خداوند او را با چهرهاى نورانى با جعفر بن محمّد به سوى بهشت محشور مىفرماید. ابىّ گفت: یا رسول اللَّه! گویا به هم شبیه هستند (یا یکدیگر را توصیف مىکنند) و از یک نسل هستند و از یکدیگر ارث مىبرند و یکدیگر را توصیف مىنمایند. حضرت فرمودند: جبرئیل از جانب خداوند آنها را براى من توصیف نموده است. ابىّ گفت: آیا موسى، دعایى غیر از دعاى پدرانش دارد؟ حضرت فرمودند: بله، او در دعایش چنین مىگوید: "یَا خَالِقَ الْخَلْقِ وَ یَا بَاسِطَ الرِّزْقِ وَ فَالِقَ الْحَبِّ وَ النَّوَى وَ بَارِئَ النَّسَمِ وَ مُحْیِیَ الْمَوْتَى وَ مُمِیتَ الْأَحْیَاءِ وَ دَائِمَ الثَّبَاتِ وَ مُخْرِجَ النَّبَاتِ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ" اى آفریننده خلق، اى که رزق و روزى را گستراندهاى، اى که دانه هسته را مىشکافى و مىرویانى، اى خالق جانداران، و زنده کننده مردگان! و اى که زندهها را مىمیرانى، اى پا بر جاى همیشگى، اى خارج کننده گیاه [از زمین] با من آنچنان رفتار کن که خود اهل آن هستى. هر کس خداوند را با این دعا بخواند، خدا حوائج او را بر مىآورد و در روز قیامت با موسى بن جعفر محشورش مىنماید، و خداوند نیز در صلب او نطفهاى با برکت و پاک و پسندیده قرار داده و نامش را على گذارده است. در میان خلق، از نظر علم و حکمت مورد رضایت خداوند است و خدا او را براى شیعیان حجّت قرار مىدهد تا در روز قیامت به (رفتار و گفتار) او استدلال و احتجاج کنند و دعایى دارد که خداوند را به آن دعا مىخواند: خدایا به من هدایت عطا کن و مرا بر آن ثابت قدم بدار، مرا با امن و أمان در حالىکه بر هدایت هستم محشور کن همچون کسى که هیچ ترس و حزن و اندوهی ندارد، همانا تویی أهل تقوا و آمرزش و خداوند در صلب او نطفهاى پر برکت، پاک و پاکیزه و پسندیده قرار داده و او را محمّد بن علىّ نامیده است. او شفیع شیعیان خود و وارث علم جدّش مىباشد و داراى علامت و حجّتى ظاهر و آشکار است. زمانى که متولّد شود مىگوید: در دعایش مىگوید: "یَا مَنْ لَا شَبِیهَ لَهُ وَ لَا مِثَالَ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَ لَا خَالِقَ إِلَّا أَنْتَ تُفْنِی الْمَخْلُوقِینَ وَ تَبْقَى أَنْتَ حَلُمْتَ عَمَّنْ عَصَاکَ وَ فِی الْمَغْفِرَةِ رِضَاکَ". اى که هیچ مثل و مانندى ندارى تو همان خدایى هستى که معبودى و خالقى جز تو وجود ندارد، تو مخلوق را فنا مىکنى و خود باقى هستى، تو از نافرمانها درمىگذرى و رضایت خاطر تو در آمرزش است. هر کس که این دعا را بخواند محمّد بن علىّ (ع) در روز قیامت شفیع او خواهد بود. و خداوند متعال در صلب او نطفهاى قرار داده است که نه اهل بغى و ظلم است و نه اهل طغیان و نافرمانى، نیکوکار، مبارک و پاکیزه، آنرا در نزد خود علىّ بن محمّد نامیده و لباس سکینه و وقار بر او پوشانیده و علوم و اسرار پنهان را در او به ودیعت نهاده است. هر کس او را ملاقات کند و در سینه چیزى [مخفى] داشته باشد، او را به آن مطلب خبر مىدهد و از دشمنش بر حذر مىدارد و در دعایش چنین مىگوید: "یَا نُورُ یَا بُرْهَانُ یَا مُنِیرُ یَا مُبِینُ یَا رَبِّ اکْفِنِی شَرَّ الشُّرُورِ وَ آفَاتِ الدُّهُورِ وَ أَسْأَلُکَ النَّجَاةَ یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ" اى نور و اى برهان، اى نورانى و اى آشکار، اى پروردگار من، خودت مرا از شرّ شرور و آفات روزگار حفظ کن و از تو مىخواهم در روزى که صور دمیده مىشود مرا از اهل نجات قرار دهى. هر کس که این دعا را بخواند علىّ بن محمّد(ع) شفیع و پیشواى او به سوى بهشت خواهد بود. و خداوند تبارک و تعالى در صلبش نطفهاى قرار داد که او را نزد خود حسن نامید وى را همچون نورى در شهرها قرار داد، در زمینش خلیفه گرداند و مایه عزّت امّت جدّش نمود و هادى و راهنماى شیعیانش کرده نزد پروردگارش او را شفیع آنان نمود. خداوند او را مایه نقمت و عذاب مخالفان قرار داد و براى دوستانش و کسانى که او را امام خود بدانند، حجّت و دلیل قرار داد. او در دعایش چنین مىگوید: "یَا عَزِیزَ الْعِزِّ فِی عِزِّهِ مَا أَعَزَّ عَزِیزَ الْعِزِّ فِی عِزِّهِ یَا عَزِیزُ أَعِزَّنِی بِعِزِّکَ وَ أَیِّدْنِی بِنَصْرِکَ وَ أَبْعِدْ عَنِّی هَمَزَاتِ الشَّیَاطِینِ وَ ادْفَعْ عَنِّی بِدَفْعِکَ وَ امْنَعْ عَنِّی بِمَنْعِکَ وَ اجْعَلْنِی مِنْ خِیَارِ خَلْقِکَ یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ یَا فَرْدُ یَا صَمَدُ". اى که در عزّت خود عزیزى چقدر عزیز است کسى که در عزّت خود عزیز است! مرا با عزّت خود عزیز گردان و با یاریت تأیید کن، و با قدرت خویش وسوسههاى شیطانى را از من دور گردان، و مرا حفظ کن و از بهترین خلق خود قرار ده، یا واحد! یا أحد! اى موجود یکتا و بىهمتا! و اى بىنیاز. و خداوند، تبارک و تعالى، در صلب حسن نطفهاى با برکت، پاک و پاکیزه و طاهر و مطهّر قرار داده است که هر مؤمنى، که خداوند از وى براى ولایت پیمان گرفته است، به او راضى و خشنود خواهد شد، و هر انسان منکرى به او کافر مىشود. او امامى است با تقوا، پاک، نیکوکار، پسندیده، هدایتگر و هدایت شده؛ به عدل حکم مىکند و به عدالت دستور مىدهد، خداوند را تصدیق مىکند و قبول دارد و خداوند نیز او را در گفتارش تصدیق مىنماید، از تهامه در زمانى که دلائل و علامات آشکار شده باشد، خروج مىکند. او داراى گنجهایى است ولى نه از طلا و نقره، بلکه از اسبهایى تام الخلق و قوى و پیاده نظامى با علامتهاى مشخّص (و یا تامّ الخلق و قوى). خداوند تبارک و تعالى از دورترین شهرها به تعداد أهل بدر( یعنى سیصد و سیزده نفر) براى او سپاه گرد آورد. او نوشتهاى در دست دارد که لاک و مهر شده و در آن تعداد و اسامى اصحاب او و نیز نسب شهرهاى آنها و خلق و خوى، وضع ظاهرى، چهره و قیافه و نیز کنیه آنان ثبت شده است. این نفرات جنگاور بوده، در اطاعت و فرمانبردارى از او کوشا هستند و مجدّانه عمل مىکند. حضرت فرمودند: وقتى زمان قیام او برسد، آن پرچم خود به خود باز مىشود و خداوند آنرا به سخن مىآورد سپس پرچم، او (حضرت مهدىّ آل محمّد) را صدا مىکند و مىگوید: «اى ولىّ خدا! قیام کن و دشمنان خدا را بکش». و این دو (یعنى باز شدن پرچم و نطق او) دو علامت و نشانه براى او هستند. و نیز شمشیرى غلاف شده دارد، که وقتى زمان قیامش فرا رسد آن شمشیر از غلاف خود خارج مىشود و خداوند آنرا به سخن مىآورد شمشیر صدا مىزند و مىگوید: «اى ولىّ خدا بپا خیز که دیگر براى تو جائز نیست از پیکار با دشمنان خدا باز ایستى». پس، حضرت قیام مىکند و دشمنان خدا را - در هرجا به دست آورد- مىکشد و حدود الهى را برپا کرده، و به حکم خداوند حکم مىکند. در حالىکه جبرئیل(ع) در سمت راست آنحضرت و میکائیل در سمت چپ ایشان خواهند بود، این مطلب را که برایتان گفتم- و لو بعد از مدّتى- خواهید دانست و کارهایم را بر عهده خدا مىگذارم. خوشا به حال کسى که او را ملاقات کند، خوشا به حال کسى که او را دوست بدارد، و خوشا به حال کسى که به او معتقد باشد، خداوند، به خاطر وى و به خاطر اقرار و اعتقاد به خدا و رسول و تمامی ائمّه، آنها را از هلاکت نجات مىدهد، خداى منّان درهاى بهشت را براى آنها باز مىکند. مثل آنها در زمین، مثل مشک است که دائم از خود بوى خوش پخش مىکند ولى تغییرى در او حاصل نمىشود. و مَثَل آنها در آسمان مثل ماه نورانى است که هیچگاه نورش خاموش نمىشود. أحوالات این ائمّه، از طرف خداوند چگونه بیان شده است؟ حضرت فرمودند: خداوند، دوازده صحیفه بر من نازل فرمود که اسم هر امامى داخل قسمت مهر شده مربوط به آن امام است. و وصف [و احوال] او در صحیفه مربوط به خود او است. متن روایت: حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِیُّ بْنُ ثَابِتٍ الدَّوَالِینِیُّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ بِمَدِینَةِ السَّلَامِ سَنَةَ اثْنَتَیْنِ وَ خَمْسِینَ وَ ثَلَاثِمِائَةٍ. قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ الْکُوفِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى عَنْ أَبِیهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (ع) قَالَ:
بازگشت |